Aktuelles


de | en | nl | fr | lt

6 Gründe, den Gentechnik-Anbau in der EU zu verbieten


Am 14. Oktober 2016 wird die EU Kommission dem Ständigen Ausschuss über Pflanzen, Tiere, Nahrung und Futter drei Entscheidungsempfehlungen wahrscheinlich vorlegen, die auf die Verlängerung der Zulassung von drei GV-Maissorten abzielen: Monsanto´s berüchtigter Mais Mon810 (resistent gegen Maiszünsler), Syngenta’s Mais BT11 (produziert das Gift Bacillus Thuringensis (Bt) gegen Maiszünsler und Herbizid-resistent) und Dupont’s Genmais 1507 (resistent gegen Maiszünsler und eine Gruppe von Herbiziden).

Bisherige Debatten im Ständigen Ausschuss verfehlten regelmäßig die qualifizierte Mehrheit für oder gegen eine neue oder verlängerte Zulassung. Mit der im letzten Jahr in Kraft getretenen „Opt-Out“-Verordnung hat sich die Lage geändert. Sie erlaubt den Mitgliedstaaten, den Gentechnik-Anbau (in Absprache mit der Biotech-Industrie) für ihr Land zu verbieten. Gentechnisch-kritischen Staaten soll so erleichtert werden, auf EU-Ebene „flexibler“ über Zulassungsentscheidungen ab- und damit zuzustimmen.

Die Argumente, warum Mitgliedsstaaten den Gentechnik-Anbau in ihrem eigenen Land ablehnen, gelten allerdings über Ländergrenzen hinaus. Ihr „Nein“ sollte daher EU-weit eingefordert und verteidigt werden.

Die Zulassung bzw. ihre Erneuerung wäre ein fataler Fehler. Aus folgenden Gründen:

1 - EU-Bürger wollen keine Gentechnik

Die letzte Eurobarometer-Umfrage über die Akzeptanz von Biotechnologie hat deutlich gezeigt, dass eine Mehrheit der EU-Bürger diese Methoden ablehnen. 54% der EU-Bürger sind der Meinung, dass gentechnisch veränderte Organismen (GVO) ein Sicherheitsrisiko für sie und ihre Familien sind (nur 30% teilen diese Bedenken nicht). Dieser Fakt allein sollte genügen, um GVOs auf dem Acker und in Lebensmitteln EU-weit zu verbieten. Bürger haben das Recht, über die gesellschaftliche Akzeptanz und Nutzung von Technologien zu entscheiden.

Unterschiede zwischen den Mitgliedsstaaten werden oft als Argument vorgebracht, warum der Gentechnik-Anbau in der EU nicht komplett verboten sein sollten: „Wenn einige Länder GVOs wollen, sollen sie sie haben können“. Es gibt jedoch kein einziges EU-Land, in dem eine Mehrheit der Bürger GVOs vertraut. Sogar in Spanien, dem Land, in dem 90% des gesamten EU-Gentechnik-Anbaus stattfindet, lehnen 15% mehr Bürger den Gentech-Anbau ab als ihm zustimmen.

Es ist die Aufgabe der EU, die Umwelt und die Gesundheit ihrer Bürger zu schützen. Die Kommission und die Mitgliedsstaaten sollten das nicht vergessen.

2 - Biotechnologien führen zu einer Privatisierung von Leben

Durch Transgenese und die meisten modernen Biotechnologien entstandene Produkte können patentiert werden. Das bedeutet, dass Agrarriesen wie Monsanto, Syngenta und Dupont das Patent-Monopol für das Saatgut als auch die auf unseren Feldern erzeugten Lebens- und Futtermittel dieser Sorten besitzen.

Dies führt zur Privatisierung von Leben und Monopolisierung der Natur durch eine Handvoll globaler agrarchemischer Konzerne. Ein gefährlicher Trend, der auch unsere Nahrung und Nahrungsmittelsicherheit betrifft.

Darüber hinaus führen Patente zu höheren Preisen und einer weiteren Konzentration des ohnehin konzentrierten Saatgut-Marktes und damit zur weiteren Benachteiligung insbesondere kleinerer und mittlerer Saatguthersteller.

3 – Keine Koexistenz von gentechnikfreiem und gentechnisch veränderten Anbau

Für Landwirte ist es entscheidend, zwischen gentechnikfreiem und gentechnisch verändertem Anbau unterscheiden und wählen zu können. Das betrifft insbesondere den Ökolandbau (ein wichtiger und wachsender Sektor in der EU). Betrieben und Bioprodukten droht bei einer Kontaminierung die De-Zertifizierung und Aberkennung ihre Produkte als Bio-Ware.

Pollen macht jedoch nicht an den Grenzen von Feldern und Ländern halt. Eine mit EU-Mitteln geförderte Untersuchung hat 2009 bewiesen, dass es unmöglich ist, den Genaustausch zwischen nicht und gentechnisch veränderten Pflanzen der gleichen Sorte zu verhindern, wenn sie in der gleichen geographischen Gegend wachsen.[1] Das bedeutet, dass der Anbau von gentechnisch verändertem es gentechnikfrei produzierenden Landwirten unmöglich macht, zeitgleich in derselben Zone gentechnikfreien Mais anzubauen.

Das ist genauso unfair wie wirtschaftlich unvernünftig, profitiert die EU doch weltweit von ihrem Statut als gentechnikfreier Lebens- und Futtermittellieferant.

4 – Gentechnik-Anbau bedeutet Pestizide in unserer Umwelt

Allen drei für die (Wieder)Zulassung vorgeschlagenen Gentechnik-Maissorten verfügen über die Eigenschaft, selbst Insektengifte gegen den Maiszünsler zu produzieren. Insekten sind dem Gift damit beständig ausgesetzt, da es fortlaufend in der Pflanze produziert und im Ökosystem verteilt wird.

Auch Bio-Bauern benutzen das Bt-Gift. Da es aber nicht kontinuierlich in die Umwelt verteilt wird, werden keine Resistenzen gebildet. Werden Schädlinge dem Gift hingegen ständig ausgesetzt, wie im durch Monokulturen geprägten agrarindustriellen Anbau üblich, so entwickeln sie Resistenzen, die Gentechnik-Sorten nutzlos werden und Bio-Bauern ohne eine Möglichkeit zur Schädlingsbekämpfung zurücklassen.

Zwei der von der möglichen Neuzulassung betroffenen Gensorten sind zudem mit Herbizid-Resistenzen ausgestattet (unter anderem Glufosinate), was nachweislich zu einem erhöhten Einsatz von Herbiziden im Anbau dieser Sorten führt.[2]

Der Anbau von Gentechnik-Mais führt somit zu mehr gefährlichen Ackergiften in unseren Böden, der Luft und im Wasser –sowohl in Umfang und Zeitdauer.

5 – Einkreuzungen mit Wildpflanzen erzeugt Superunkräuter

Kreuzen sich Herbizid-resistente Gentechnik-Sorten mit ihren wilden Verwandten, können nachweislich Hybride oder sogenannte Superunkräuter entstehen, die mit noch mehr und gefährlicheren Pestiziden unter Kontrolle gebracht werden sollen.

Bisher lautete ein Hauptargument für die Zulassung von Gentechnik-Mais, dass durch das Fehlen wilder Sorten eine Einkreuzung und damit das Risiko einer Freisetzung von Hybriden in die Umwelt nicht gegeben sei.

Nun liegen jedoch Beweise vor, dass Teosinte, der Urahne des kultivierten Mais, seit 2009 in Spanien existiert. Bekannt ist auch, dass Teosinte-Populationen mögliche Empfänger von transgenetischer DNA sein können. Die Auskreuzung solcher genveränderter, Herbizid-resistenter Teosinte-Pflanzen wurde jetzt in Spanien nachgewiesen. Als „Super-Unkraut“, das resistenter ist als seine „natürliche“ Version, wird die Kreuzung jetzt zur Bedrohung für Umwelt und Landwirtschaft.

6 - Es gibt Alternativen

Alle drei GVO-Maissorten haben keinerlei Vorteil für Verbraucher: Sie sind weder gesünder noch billiger. Zu ihrer Berechtigung dient die Behauptung, die landwirtschaftliche Praxis zu erleichtern. Ein falsches Versprechen, denn der Gentechnik-Anbau schadet sowohl der Bodenfruchtbarkeit als auch der Biodiversität.

Es existieren effiziente Alternativen zu Ackergiften, wie in der Debatte um die Neuzulassung von Glyphosat ausführlich benannt und beschrieben. Durch Kombination mechanischer, physischer und biologischer Methoden, z.B. durch vielfältige Fruchtfolgen, eine gute Saatbettbereitung, Mischkulturbau oder Untersaat, den angemessenen Einsatz von Pflug, Bodenfräsen und thermischer Behandlung.[3]

Um Mais gegen den Maiszünsler zu schützen, sind weite Fruchtfolgen das beste Mittel - und eine effizientere Methode als chemische Pestizide.[4] Auch der Einsatz natürlicher Insektizide oder Substanzen führen zu zufriedenstellenden Ergebnissen und beweisen, dass eine Landwirtschaft ohne Gentechnik und Herbizide erfolgreich möglich ist.

___________________

[1]Genetisch veränderte und nicht-genetisch veränderte Nahrungsmittelversorgungsketten - Ko-existenz und Rückführbarkeit, 2013, Yves Bertheau

[2]Genetisch veränderte Herbizide - Tolerante Nutzpflanzen, Unkräuter und Herbizide: Überblick und Auswirkung, 2016, Sylvie Bonny

[3]Wie in diesem Brief beschrieben, der von 70 Abgeordneten aller Fraktionen unterschrieben wurde

[4] Bianchi et al, 2006, Nachhaltige Schädlingsbegrenzung in Agrar-Landschaften: Eine Rezension der Landschaftskomposition, Biodiversität und natürlichen Schädlingsbekämpfung, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

also http://theconversation.com/as-biodiversity-declines-on-corn-farms-pest-problems-grow-45477

also http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

 

 

6 reasons to ban GM plant cultivation in the EU


On Friday 14 October, the EU Commission will probably submit to the Standing Committee on plants, animals, food and feed three draft regulations aimed at renewal of the authorisation of cultivation in the EU of three GM maize varieties: Monsanto’s infamous maize Mon810 (resistant to the corn borer), Syngenta’s maize BT11 (producing the Bacillus thuringensis toxin against the corn borer and resistant to a group of herbicides) and Dupont’s maize TC1507 (resistant to the corn borer and to a group of herbicides). In previous years, no debate on GMO cultivation in the Standing committee has ever gathered a qualified majority in favour of a new authorisation or renewal of authorisation for cultivation of a GM plant. But last year the situation changed, as the so-called “opt-out” regulation entered into force. It allows an individual Member states to ban the cultivation of a GM plant on its territory even if it is approved at the EU level; it has been predicted (including by the biotech industry) that this would lead those Member States which are against GMO cultivation to be much more “flexible” when it comes to voting to allow cultivation at the EU level. But if these Member states refuse the cultivation of GMOs on their own soil, the very good reasons they have to do so will not suddenly disappear at their borders: therefore, they should defend the same ban at the EU level. It would be a major mistake to renew the authorisation of these GM plants. Here is why!

1 - EU citizens don’t want GMOs

The last EU barometer survey on Biotechnology shows clearly that a majority of EU citizens reject GMOs. 54% of EU citizens think GMOs are not safe for them and their family (only 30% think they are safe). This alone should be enough to ban GMOs in the EU, both from the field and food. Citizens have the right to decide what technologies are used in their own society. The difference between countries is often put forward as a good reason not to ban GMOs completely in the EU: “if some countries want GMOs, let them have them!” Except that there isn’t a single EU country with a higher percentage of citizens confident that GMOs are safe compared with those who are mistrustful. Even in Spain, where 90% of the EU’s surface area of GMO cultivation is now located, 15% more citizens want to do without GMOs than the “yes” group. It is the EU’s role to protect the environment and EU citizens’ health; the Commission and the Member States should remember that.

2 - Biotechnologies allow privatisation of Life

Trans-genesis and most modern biotechnologies allow the resultant modified plant variety to be patented. This means the GM plants cultivated in our fields, their seeds, and the resultant food or feed products are covered by patents owned by agroindustry giants such as Monsanto, Syngenta and Dupont. This allows the privatisation of life and the monopolization of nature itself by a handful of global agrochemical companies, but also the privatisation of food by private interests, a dangerous trend in terms of food sovereignty. Patents mean higher prices and further concentration of an already highly concentrated market. They also constrain further breeding and seed reproduction and particularly disadvantage small-scale seed-breeding businesses and farmers.

3 - Coexistence between GMO crops and non-GMO crops is not possible

It is essential for farmers to be able to choose not to grow GMOs. This is especially important for organic farmers (an important and growing sector in the EU), for whom GMO contamination can lead to decertification (not being able to sell their products as organic). But pollen does not stop at the border of a field (or of a country!). The EU-funded scientific Co-extra programme proved in 2009 that it was impossible to avoid gene flow from a GM plant to non-GM plants of the same species cultivated in the same geographic area[1]. This means cultivation of a GM maize in a region effectively prevents organic farmers and conventional farmers growing non GM maize in the same zone. This is both unfair and economically unsound, as the EU is benefiting from its statute of “non GMO” food and feed provider for the whole world.

4 - GMO cultivation means pesticides in our environment

The three GMOs proposed for re-authorisation all produce their own pesticide (Bt toxin) against the corn borer. So no need to spray them but all insects will still be exposed to it as it is expressed constantly within the plant, and thus spreads throughout the ecosystem. Organic farming uses the Bt toxin but it is not constantly in the environment, meaning that resistance to it does not build up. If pests are constantly exposed to Bt, especially in year-on-year monocultures common to industrial farming, then resistance to the Bt toxin will develop, leaving the GM crops useless and organic farmers without a pest control method.   Two of the GMOs concerned by the possible re-authorisation are also resistant to a group of herbicides (including glufosinate), which means they are designed to be used with one or several of these chemicals. It has been proven that cultivation of herbicide-resistant GM plants actually globally increases the use of herbicides[2]. Allowing the cultivation of these GM maize in EU fields means more chemical hazardous products in our soils, air and water in the wider scale and longer term.

5 - They are creating “superweeds by breeding with wild plants”

We have evidence of superweeds originating from GM herbicide resistant plants that have bred with their wild relatives, leading to hybrids that are also herbicide resistant, so that tougher, more dangerous pesticides are used to control them chemically. One of the key arguments for allowing the cultivation of GM maize in the EU was the absence of wild native plants able to breed with, thus limiting the risk of gene flow in the wild environment. There is now evidence that teosinte, the ancestor of cultivated maize, has been present in Spain since 2009. It is widely known that the teosinte populations might become recipients for transgenic DNA stemming from genetically engineered maize MON810, which is cultivated in Spain in some of the regions where teosinte has become a problem. Geneflow may cross to teosinte, causing it to produce Bt toxin, and confer higher fitness to the hybrids of maize and teosinte in comparison to the native teosinte plants. This is a scenario carrying major risks for farmers and the environment. For a start, this modified gene is turning teosinte into a “superweed” much more resistant than its “natural” version, and thus much more difficult for farmers to manage.

6 - There are alternatives!

These three GMO plants do not fundamentally, give any advantage to consumers: they are not healthier, nor even cheaper. The claim is that farmers growing them are able to simplify their farming practices, but GMOs actually destroy soil fertility and biodiversity in the long run. Efficient alternatives to herbicide use exist and have been described at length during the debate on the reauthorisation of glyphosate. They include combinations of mechanical, physical and biological techniques - notably used in organic farming - such as appropriate crop rotations, stale bed techniques, mulching, intercropping or nurse crops, shallow ploughing, use of rotary hoe and thermal treatment[3]. To protect maize against the corn-borer, long, appropriate rotations are the best tool, a method more efficient than chemical pesticides[4]. Natural insecticides (as the non-modified Bacillus thuringiensis for example) or low risk natural substances can also be used with satisfying results. _______________________ [1] Genetically modified and non-genetically modified food supply chains - Co-existence and traceability, 2013, Yves Bertheau [2] Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, 2016, Sylvie Bonny [3] As developed in a letter signed by 70 MEPs from all Groups [4] Bianchi et al, 2006, Sustainable pest regulation in agricultural landscapes: a review on landscape composition, biodiversity and natural pest control, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/ also http://theconversation.com/as-biodiversity-declines-on-corn-farms-pest-problems-grow-45477 also http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

6 redenen om ggo’s te verbieden in Europa


Op vrijdag 14 oktober stemt waarschijnlijk het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders - een groep experten die namens de lidstaten en de Commissie besluiten voorbereiden -  over de hernieuwing van de autorisatie van drie genetisch gewijzigde maïssoorten: de welbekende MON810 van Monsanto (resistent tegen de bij ons amper voorkomende stengelboorder door het produceren van toxines), de BT11 maïs van Syngenta (die de Bacillus thuringiensis produceert, een gif tegen de stengelboorder, en resistent is voor verschillende herbiciden) en Duponts maïs TC1507 (ook resistent tegen de stengelboorder en verschillende herbiciden).

Tot voor kort was er weinig discussie over de toelating van ggo’s in dit Permanent Comité: nooit werd een gekwalificeerde meerderheid voor gevonden. Er was dus een jarenlange patstelling.  Maar vorig jaar is de situatie veranderd en kunnen lidstaten individueel kiezen voor een ‘opt out’: ze kunnen een ggo op het eigen grondgebied verbieden, ook al is die officieel door de Europese Unie toegelaten. De groenen en vele anderen waren niet voor deze hernationalisering van echt Europese materie. Want wat voorspeld werd (ook door de biotech-industrie) lijkt nu bewaarheid: lidstaten die tegen ggo’s zijn, stellen zich ‘flexibeler’ op inzake toelating op Europees niveau en stemmen voor.

Maar als lidstaten goede redenen hebben om ggo’s op hun eigen grondgebied te verbieden, zouden ze eigenlijk dat verbod ook op Europees niveau moeten verdedigen.

Het lijkt alleszins onvergeeflijk om nu voor een hernieuwde toelating van deze 3 maïssoorten te stemmen. En dit zijn de redenen waarom dat géén goed idee is:

1. Burgers willen geen ggo’s

De laatste Eurobarometer over biotechnologie is duidelijk: de meerderheid van de burgers wil geen ggo’s.

54% denkt dat ggo’s niet veilig zijn voor henzelf en hun familie (slechts 30% gelooft dat ze veilig zijn). 58% vindt ze niet veilig voor toekomstige generaties. Dat alleen zou al voldoende moeten zijn om ggo’s in Europa te verbieden, zowel in veevoeders als op het veld. Burgers hebben het recht om te beslissen welke technologieën worden gebruikt in hun samenleving.

Het verschil tussen lidstaten wordt vaak aangehaald als een goede reden om ggo’s net niet te verbieden: ‘Als sommige lidstaten ggo’s willen, laat dat dan’. Alleen, in niet 1 enkele lidstaat is het percentage burgers dat erop vertrouwt dat ggo’s veilig zijn hoger dan wie er wantrouwig tegenover staat. Zelfs in Spanje, waar 90% van de maïsteelt genetisch gewijzigd is, is de groep tegen ggo’s 15% groter dan de groep voor ggo’s.

Het is de taak van de EU om het milieu en de volksgezondheid te beschermen; de Europese Commissie en de lidstaten zouden dat in het licht van het Brexit-debacle best niet vergeten.

2. Biotechnologieën laten de privatisering van leven toe

Het gebruik van transgenese en - eigenlijk - de meeste moderne biotechnologieën, maken het mogelijk dat een bepaalde gemodificeerde resultante wordt gepatenteerd. Dat betekent dat de ggo-gewassen op onze velden, hun zaden en de daaruit voortkomende voeders of voedselproducten allemaal eigendom zijn van de agro-industriële reuzen als Monsanto, Syngenta en Dupont. De gewassen op onze akkers worden al jaren stelselmatig geprivatiseerd.

Hierdoor wordt het leven zélf geprivatiseerd en wordt de natuur gemonopoliseerd door een handvol agrochemische bedrijven. De privatisering van ons voedsel omwille van private belangen is een ronduit gevaarlijke trend voor voedselsoevereiniteit.

Patenten kunnen leiden tot hogere prijzen en verdere concentratie van een al zeer geconcentreerde markt. Ze remmen ook het verder kweken en veredelen af, de zaadvermeerdering, én ze benadelen de kleinschalige zaadproductiehuizen en boeren.

3. Co-existentie tussen ggo-velden en niet-ggo-velden is onmogelijk

Het is essentieel dat bepaalde boeren kunnen kiezen voor ggo-vrije landbouw. Zeker biologische boeren (toch een aanzienlijk groeiende sector) zijn vragende partij, aangezien contaminatie met ggo-gewassen leidt tot decertificering (ze kunnen hun producten dan niet langer als biologisch verkopen). In de VS bijvoorbeeld is dit een zeer groot probleem.

Stuifmeel stopt namelijk niet aan de grens van een veld (ook niet aan de landsgrenzen trouwens). Co-extra, een Europees wetenschappelijk programma, bewees in 2009 dat het onmogelijk is om het overwaaien van genetisch gewijzigde genen naar niet genetisch gewijzigde gewassen tegen te gaan als hetzelfde gewas in dezelfde streek geteeld wordt[1]. Dat betekent dat als genetisch gewijzigde maïs in een bepaalde streek wordt geteeld, het onmogelijk is voor biologische en conventionele boeren om ggo-vrije maïs te telen in dezelfde zone.

Dat is niet alleen oneerlijk, maar economisch ook ongezond, gezien Europa geniet van zijn wereldwijde status van leverancier van niet-ggo voedsel en voeder.

4. Ggo’s telen impliceert meer pesticiden in onze leefomgeving.

De 3 ggo’s die wachten op hernieuwing produceren elk hun eigen pesticide (Bt-toxine) tegen de stengelboorder. Geen enkele reden - in theorie -  dus om ze nog te besproeien. Maar insecten worden wel constant blootgesteld aan het gif, aangezien de plant het continu aanmaakt. Dus ook het hele ecosysteem is eraan blootgesteld.

Ook bio-boeren gebruiken eerder spaarzaam Bt toxine, alleen is dat niet continu in de leefomgeving aanwezig, waardoor resistentie zich niet ontwikkelt. Als plagen systematisch met Bt worden bestreden, wat veelal jaar in jaar uit op monoculturen in industriële landbouw het geval is, ontwikkelt zich resistentie. Hierdoor worden de genetisch gewijzigde gewassen nutteloos, maar zijn bio-boeren ook hun plaagbestrijdingsmiddel kwijt.

Twee van de voormelde gg-maïs variëteiten zijn ook resistent tegen een aantal herbiciden (waaronder glyfosaat). Ze werden dus ontwikkeld om samen met deze chemische bestrijding te kunnen worden gebruikt. Er bestaat vandaag voldoende bewijs dat de teelt van herbicide-resistente gg-planten wereldwijd leidt tot een toename van het gebruik van herbiciden[2].

Deze genetisch gewijzigde maïs toelaten in Europa, betekent op termijn ook toelaten van nog meer schadelijke chemische producten in onze bodems, in de lucht en in het water.

5. Superonkruiden krijgen de bovenhand

Het wordt steeds duidelijker dat superonkruiden afstammen van genetisch gewijzigde gewassen die herbicide-tolerant zijn gemaakt en werden ingekruist met wilde variëteiten. Deze hybriden, die ook herbicide-resistent zijn, zijn daardoor enkel onder controle te houden door nog gevaarlijkere pesticiden te gebruiken.

Een van de belangrijkste argumenten om gg-maïs toe te laten was net dat er niet met wilde variëteiten zou gekruist worden, waardoor het risico op besmetting in de natuur beperkt zou blijven.

Er duikt vandaag bewijs op dat Teosinte, de voorloper van de gecultiveerde maïs, al sinds 2009 in Spanje voorkomt. Het is algemeen bekend dat teosinte populaties ontvankelijk zijn voor transgenetisch DNA. In bepaalde regio’s in Spanje wordt de MON810 maïs op grote schaal geteeld en daar blijkt teosinte voor problemen te zorgen. De genen kunnen overgaan naar de teosinte, waardoor het zelf Bt-toxine kan produceren. Teosinte en maïs-hybriden worden hierdoor sterker dan de oorspronkelijke teosinte plant. Dit scenario houdt gigantische risico’s in voor boeren en voor het leefmilieu.

Alleen al het feit dat het gemodificeerde gen van teosinte een ‘superonkruid’ maakt dat veel resistenter is dan haar natuurlijke versie, en dus, nog moeilijker te bestrijden, is problematisch.

6. Er zijn alternatieven!

De drie genetisch gewijzigde maïssoorten bieden de consument per definitie geen enkel voordeel: ze zijn niet gezonder, ze zijn niet goedkoper. Ze zijn voor boeren zogezegd makkelijker te telen, maar ze vernietigen de bodemvruchtbaarheid en de biodiversiteit op lange termijn. De zogezegde voordelen van ggo-landbouw zijn - als ze er al zijn - eerder van korte duur. 

Er bestaan effectieve en efficiënte alternatieven (zie bijlage bij de brief) die uitvoerig zijn beschreven in het debat rond glyfosaat. Het gaat om combinaties van mechanische, fysische en biologische technieken - vooral gebruikt in de bio-landbouw - zoals vruchtwisseling, valse zaaibedden, mulchen, combinatieteelten (onder- en bovengewas), oppervlakkige grondbewerking, rolschoffelen of thermische behandeling.

Om maïs te beschermen tegen de stengelboorder, is regelmatige vruchtwisseling de beste methode, veel efficiënter dan chemische bestrijding[3]. Natuurlijke insecticiden (zoals de niet-gemodificeerde Bacillus thuringiensis bijvoorbeeld) of bestrijdingsmiddelen met een laag risico, hebben een even bevredigend resultaat. Volgens de principes van Integrated Pest Management (IPM) wordt het gebruik van dit soort middelen alleen als laatste redmiddel ingezet.

Dat is verstandig landbouwbeleid in het algemeen belang, in plaats van de ‘biotechnologische snelle technofix’, die eerder gebaseerd is op de korte termijn winsten voor agrochemische bedrijven.  

___________________

[1] Genetically modified and non-genetically modified food supply chains - Co-existence and traceability, 2013, Yves Bertheau

[2] Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, 2016, Sylvie Bonny

[3] Bianchi et al, 2006, Sustainable pest regulation in agricultural landscapes: a review on landscape composition,

biodiversity and natural pest control, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

also http://theconversation.com/as-biodiversity-declines-on-corn-farms-pest-problems-grow-45477

also http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

 

6 raisons d’interdire la culture de plantes génétiquement modifiées dans l’UE


Vendredi 14 octobre 2016, la Commission européenne soumettra probablement à un comité d’experts européens une autorisation pour la culture de 3 variétés de maïs OGM dans l’Union européenne: le sinistrement connu Mon810  de Monsanto (résistant à la pyrale du maïs), le Bt11 de Syngenta (qui produit une toxine contre la pyrale du maïs et résiste à un groupe d’herbicides) et le TC1507 de Dupont (résistant à la pyrale du maïs et à plusieurs herbicides).  

Ces dernières années, aucun débat parmi les experts européens n’a rassemblé une majorité en faveur de nouvelles autorisations d’OGM pour la culture. Mais la situation a changé l’année dernière avec l’entrée en vigueur de la réglementation dite « opt-out » : elle permet aux États Membres d’interdire sur leur territoire la culture d’une plante OGM même si elle est autorisée au niveau européen ; l’industrie des biotechnologies suppose que cela pourrait amener les États Membres habituellement contre la culture d’OGM à être plus flexibles concernant les autorisations au niveau UE.    

Les excellentes raisons des États Membres pour refuser la culture d’OGM sur leur territoire ne devraient pas soudainement disparaitre aux frontières de l’UE : nous attendons donc leur soutien.

Ce serait une erreur majeure de renouveler l’autorisation de ces plantes OGM. Voilà pourquoi!

1 - Les citoyens européens ne veulent pas des OGM

La dernière enquête Eurobaromètre montre clairement qu’une majorité de citoyens rejette les OGM : 54% des citoyens européens estiment que les OGM ne sont pas bons pour eux et pour leur famille. Ceci devrait suffire pour interdire les OGM dans l’UE, tant aux champs que dans les assiettes.

Les différences de points de vue selon les pays sont souvent avancées pour ne pas imposer une interdiction totale dans l’UE : « si certains pays veulent des OGM, il faut leur laisser le choix ! » Sauf qu’il n’y pas un seul pays dans l’UE où le pourcentage de citoyens considérant les OGM comme bons pour eux est supérieur à celui des citoyens méfiants. Même en Espagne, où 90% des surfaces d’OGM cultivés dans l’UE sont situés, il y a 15% de plus de citoyens refusant les OGM que de citoyens les approuvant.  

C’est le rôle de l’UE de protéger l’environnement et la santé de ses citoyens; la Commission et les Etats Membres devraient s’en souvenir au moment des débats.

2 - Les biotechnologies privatisent le vivant

La transgénèse et la plupart des biotechnologies modernes permettent de déposer des brevets sur les variétés végétales. Cela signifie que les OGM cultivés dans nos champs, leurs semences et les produits alimentaires ou destinés au bétail qui en proviennent sont couverts par des brevets appartenant aux géants de l’agro-industrie tels que Monsanto, Syngenta ou Dupont.  

Ceci permet le brevetage du vivant et la monopolisation de la nature par une poignée de compagnies agrochimiques, mais aussi l’accaparement de l’alimentation par des intérêts privés, une tendance qui met en danger la souveraineté alimentaire.

Ces brevets sont chers, ce qui augmente autant les prix que la concentration d’entreprises dans une filière qui l’est déjà trop. Le brevetage des semences implique également des contraintes importantes pour leur croisement, reproduction et réutilisation, ce qui désavantage tout particulièrement les petits semenciers et les agriculteurs.

3 - La coexistence entre culture OGM et non OGM est impossible

Il est essentiel que les agriculteurs puissent continuer à produire sans OGM. C’est particulièrement important pour les agriculteurs biologiques pour lesquels une contamination peut mener au retrait de la certification bio, interdisant la vente avec le label bio.

Mais le pollen ne connaît pas de frontières terrestres ! Les résultats du programme scientifique a prouvé en 2009 qu’il est impossible d’éviter les échanges génétiques d’une plante OGM vers des plantes non-OGM de la même espèce cultivée dans la même zone géographique[1]. Cela signifie que la culture de maïs OGM dans une région empêche les producteurs bio ou conventionnels de garantir que leur agriculture est sans OGM.

4 -Les OGM augmentent l’usage de pesticides

Les trois OGM proposés pour une ré-autorisation produisent tous leur propre insecticide (toxine Bt) contre la pyrale du maïs. Les industriels disent qu’il n’est donc pas nécessaire d’épandre d’insecticide contre ce ravageur, en oubliant de dire que les insectes visés peuvent y devenir résistants avec le temps et que tous les insectes qui mangent ce maïs seront exposés à la toxine Bt produite en continu par la plante, la diffusant en permanence dans l’écosystème.  

Les agriculteurs biologiques utilisent la toxine Bt mais pas en permanence dans l’environnement, ce qui évite que les organismes cibles ne développent une résistance. Si les ravageurs sont constamment exposés à la toxine Bt, tout particulièrement dans des systèmes de monoculture industrielle, ils deviendront résistants à cette substance, rendant les OGM inutiles et laissant les producteurs bio sans moyen de lutte.  

Deux des OGM concernés ici sont rendus résistants à des herbicides (dont le glufosinate), ce qui veut dire qu’ils sont faits pour être utilisés avec un ou plusieurs de ces produits chimiques. Or il a été prouvé que la culture de plantes résistantes à un ou plusieurs herbicides augmentait globalement l’usage d’herbicides[2].

Autoriser la culture de ces maïs GM dans les champs européens mènerait à plus de produits dangereux dans nos sols, notre air et nos eaux à large échelle et sur le long terme.

5 - Leur croisement avec les plantes sauvages crée des “super mauvaises herbes”

L’existence de « super mauvaises herbes”, créées par le croisement de plantes OGM résistantes à des herbicides et de plantes sauvages de la même famille, a déjà été prouvée. Celles-ci sont rendues résistantes aux herbicides, ce qui nécessite d’utiliser des produits chimiques plus puissants et plus dangereux pour en venir à bout.  

L’un des arguments clé pour autoriser la culture de maïs OGM dans l’UE était l’absence de plantes sauvages apparentées sur ce territoire, limitant de fait le risque de “fuite” des gènes modifiés dans l’environnement.  

Mais la présence de téosinte, ancêtre du maïs cultivé, en Espagne a été prouvée depuis 2009. Il y a consensus scientifique pour dire que la téosinte pourrait aisément intégrer les gènes modifiés du Mon810, qui est justement cultivé dans des zones où la téosinte a commencé à devenir un problème pour les agriculteurs locaux. Ces croisements pourraient avoir pour conséquence la production par la téosinte de la toxine Bt, ce qui confèrerait à ces hybrides une meilleure adaptabilité à leur milieu en comparaison de la teosinte non modifiée. C’est un scénario potentiellement catastrophique pour les agriculteurs et pour l’environnement.

Le gène modifié ferait de la téosinte une “super mauvaise herbe”, bien plus résistante que la version sauvage, et donc bien plus difficile à gérer pour les producteurs.

6 - Il y a des alternatives !

Ces trois plantes OGM n’apportent, fondamentalement, aucun avantage pour les consommateurs: elles ne sont pas plus saines ni moins chères. Elles sont vendues aux agriculteurs sur la promesse qu’elles leur permettront de simplifier leurs pratiques culturales, mais les OGM détruisent en réalité la fertilité des sols et la biodiversité à long terme.

Des alternatives efficaces existent pour les agriculteurs. Elles ont déjà été longuement décrites lors des débats concernant la ré-autorisation du glyphosate au niveau européen. Elles consistent en l’association de techniques mécaniques, physiques et biologiques - utilisées notamment en agriculture biologique - telles que la rotation appropriée des cultures, la couverture des sols, les faux-semis, les inter-cultures, le travail superficiel du sol, l’utilisation de la houe rotative et les traitements thermiques[3].

Afin de protéger les maïs contre la pyrale du maïs, les rotations longues restent la méthode la plus efficace[4]. Les insecticides (tels que la toxine naturelle non génétiquement modifiée de Bacillus thurigensis par exemple) ou les substances naturelles à faible risque donnent également des résultats intéressants. 

____________________

[1] Genetically modified and non-genetically modified food supply chains - Co-existence and traceability, 2013, Yves Bertheau

[2] Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, 2016, Sylvie Bonny

[3] Comme expliqué dans une lettre signée par 70 députés de tous les groupes politiques

[4] Bianchi et al, 2006, Sustainable pest regulation in agricultural landscapes: a review on landscape composition,

biodiversity and natural pest control, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

also http://theconversation.com/as-biodiversity-declines-on-corn-farms-pest-problems-grow-45477

also http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

 

6 priežastys, kodėl Europos Sąjungoje turėtų būti uždrausta auginti GMO


Liepos 8-ąją, penktadienį, Nuolatiniam augalų, gyvūnų, maisto ir pašarų komitetui Europos Komisija pateiks tris reglamentų projektus, kuriais siekiama leisti Europos Sąjungoje auginti tris GM kukurūzų veisles: liūdnai pagarsėjusią „Monsanto“ veislę MON810, „Syngenta“ veislę  BT11  bei „Dupont“ veislę TC1507. Visos trys veislės yra transgeniniai organizmai. Į jas yra perkeltas bakterijos Bacillus thuringensis genas, kurio pagalba gaminamas visiems vabzdžiams toksiškas junginys, vadinamas BT toksinu. Modifikacija skirta kovai su kukurūzų kenkėju kukurūziniu ugniuku, kuris paplitęs Europos pietuose (Lietuvoje jo nėra). Be to, šios veislės sukurtos būti atsparios minėtų kompanijų gaminamiems herbicidams (taip pat ir glifosatui). Iki šiol ES buvo leidžiama auginti tik MON810 veislę, bet jos leidimo galiojimo laikas eina į pabaigą ir Europos Komisija siūlo jį pratęsti.

Diskusijose dėl GMO veislių auginimo Nuolatiniame komitete niekada nepavykdavo surinkti kvalifikuotosios daugumos, pritariančios naujų leidimų suteikimui ar leidimo auginti GM augalus pratęsimui. Tačiau pernai situacija pasikeitė, įsigaliojus taip vadinamam „nepriklausomos nuomonės“ (opt-out) reglamentui.  Šis reglamentas suteikia teisę pavienėms valstybėms narėms uždrausti auginti GM augalus savo teritorijoje, net jei šiuos augalus leidžiama auginti ES lygmeniu. Prognozuojama, jog šis sprendimas paskatins prieš GMO auginimą pasisakančias valstybes laikytis „lankstesnės“ pozicijos ir prireikus balsuoti už leidimą auginti GMO ES lygmeniu. To tikisi ir  biotechnologijų kompanijos.

Visgi galimybė atsisakyti savo valstybėje auginti tam tikrą GMO veislę visai nereiškia, kad ta veislė toje valstybėje neatsiras, nes GMO nežino valstybių sienų. Taigi šalims narėms, nuolat pasisakančioms prieš GMO, turėtų ir toliau rūpėti apginti savo poziciją ES lygmeniu.

Būtų didžiulė klaida suteikti leidimą auginti minėtas kukurūzų veisles. Ir tam yra šešios priežastys.

1. ES piliečiai nenori GMO

Paskutinė Eurobarometro apklausa biotechnologijų klausimu aiškiai parodė, kad didžioji dalis ES piliečių yra prieš GMO.  

54% ES piliečių mano, jog GMO nesaugu vartoti nei jiems, nei jų šeimos nariams (vos 30 proc. laiko GMO saugiais). Vien to turėtų pakakti, kad GMO būtų uždrausti ES (tiek pasėliuose, tiek ir maiste bei pašaruose). Piliečiai turi teisę nuspręsti, kokios technologijos turi būti naudojamos jų gyvenamojoje aplinkoje ir jų vartojamo maisto pramonėje.

Siūlymas visiškai neuždrausti GMO Europos Sąjungoje dažnai grindžiamas skirtumais tarp valstybių: „Jei kai kurios šalys nori GMO, leiskime jiems tai turėti!“. Tačiau nėra nei vienos ES valstybės narės, kurioje didesnė dalis piliečių tikėtų GMO saugumu. Net Ispanijoje, kur šiuo metu auginama 90% visų ES teritorijoje auginamų GMO,  pasisakančių „prieš“ GMO yra 15% daugiau, nei pasisakančių „už“.  

ES vaidmuo – tausoti aplinką ir piliečių sveikatą. Tą privalo atminti tiek Europos Komisija, tiek valstybės narės.  

2. Biotechnologijų kompanijos privatizuoja gyvybę

Genų inžinerijos bei biotechnologijų pagalba išvestas naujas augalų veisles leidžiama patentuoti. Tai reiškia, kad mūsų laukuose auginamiems GM augalams, jų sėkloms bei išaugintiems maistiniams ar pašariniams produktams taikomos autorinės teisės, priklausančios tokiems biotechnologijų gigantams, kaip „Monsanto“, „Syngenta“ ir „Dupont“.

Tai leidžia privatizuoti gyvybę ir monopolizuoti žemės ūkį saujelei pasaulinių agrocheminių kompanijų. Tokiu būdu maistas praranda suverenumą ir privatūs interesai diktuoja jo prieinamumą bei kainas.

Patentai reiškia aukštesnes kainas ir dar didesnę jau ir taip itin koncentruotos rinkos perėjimą „į vienas rankas“. Be to, patentai riboja tolimesnę sėklininkystę, naujų nepriklausomų veislių kūrimą. Tai kenkia smulkesnėms sėklų įmonėms, kurias didžiosios korporacijos stengiasi arba sužlugdyti, arba supirkti. Tuo tarpu ūkininkai praranda pasirinkimą, kokias sėklas pirkti.

3. Suderinamumas tarp GMO ir ne GMO pasėlių neįmanomas

Būtina užtikrinti ūkininkams galimybę pasirinkti neauginti GMO. Tai ypač svarbu ekologiniams ūkiams, kurie Europos Sąjungoje plečiasi. Genetinė tarša, įvykstanti dėl vėjo bei vabzdžių pernešamų žiedadulkių, taip pat dėl tyčinio ar netyčinio sėklų susimaišymo, ūkininkams kelią grėsmę netekti ekologinio ūkio sertifikato ir visam laikui prarasti galimybę savo produkciją parduoti kaip ekologišką.  

ES finansuojama mokslinė Co-extra programa 2009-aisiais patvirtino, kad toje pačioje geografinėje vietovėje auginamų tos pačios rūšies GMO ir ne GMO augalų genų susimaišymo išvengti neįmanoma[1]. Tai reiškia, jog jei regione auginami GMO kukurūzai, tame pat regione, į kurį gali pakliūti net kelios šalys, ūkininkai nebegalės auginti nei ekologiškų, nei tradicinių kukurūzų.  

Tai nesąžininga ir ekonomiškai nepagrįsta, nes ES produkcija paklausi visame pasaulyje pirmiausia dėl kokybiškos, nuo genų inžinerijos atribotos gamybos.  

4. GMO auginimas reiškia dar daugiau pesticidų mūsų aplinkoje

Visos trys aukščiau paminėtos kukurūzų rūšys pačios gamina pesticidus (insekticidą BT), paskleisdamos juos visoje ekosistemoje (dirvožemyje, vandenyje, ant kitų augalų nuodingų kukurūzų žiedadulkių pavidalu). Taigi, nors tokių kukurūzų nereikia papildomai purkšti insekticidais, siekiant apsisaugoti nuo kenkėjų, tą patį insekticidą kukurūzai patys paskleis aplinkoje ir žymiai didesne koncentracija, nes BT toksino gamyba GMO ląstelėse niekada nesustoja.

Ekologinėje žemdirbystėje BT toksinas naudojamas, nes tai biologinis (bakterinis) preparatas, tačiau nuolat jo aplinkoje niekada nebūna, todėl kenkėjai natūraliomis sąlygomis neišvysto atsparumo jam. Jei kenkėjai nuolat veikiami BT toksino, ypač auginant daugiametes monokultūras, kas dažnai praktikuojama pramoninėje žemdirbystėje, susiformuoja atsparumas BT toksinui. Dėl to tokia GM veislė tampa beprasmė, o ekologiniai ūkiai netenka galimybių kontroliuoti naujai atsiradusius „super-kenkėjus“.    

Dvi iš paminėtų GMO veislių yra atsparios ir herbicidų grupei (įskaitant gliufosinatą). Tai reiškia, kad šios veislės yra skirtos auginti kartu su šiais cheminiais preparatais. Jau seniai įrodyta, jog auginant herbicidams atsparias GM kultūras, bendras pesticidų suvartojimas pasaulyje išauga[2].

Leidus auginti šiuos GM kukurūzus ES laukuose, mūsų dirvožemyje, ore ir vandenyje atsiras daugiau kenksmingų cheminių medžiagų, kurių poveikį jusime ne tik mes, bet ir mūsų vaikai.

5. GMO pramonė sudaro prielaidas atsirasti „superpiktžolėms“

Esama mokslinių įrodymų, jog laukiniams augalams susikryžminus su herbicidams atspariomis genetiškai modifikuotomis veislėmis, atsiranda vadinamosios „superpiktžolės“, kurių taip pat neveikia herbicidai. Šių superpiktžolių kontrolei žemės ūkyje tenka naudoti dar stipresnius ir dar pavojingesnius herbicidus.

Biotechnologijų kompanijos teigia, kad ES nėra vietinių laukinių augalų, su kuriais galėtų vykti toks kryžminimasis, todėl pavojus, jog genai iš GMO pateks į laukinę gamtą, yra nedidelis.

Visgi įrodyta, kad pramoninio kukurūzo protėvis Zea mays Ispanijoje aptinkamas nuo 2009-ųjų. Plačiai žinoma, jog šio augalo populiacijos tapo transgeninio DNR recipientais iš genetiškai pakeistų kukurūzų MON810, kurie auginami kai kuriuose Ispanijos regionuose, kur laukinis kukurūzas jau pradėjo kelti problemas.  GMO genai persiduoda į laukinį kukurūzą, taip šis augalas pradeda gaminti BT toksiną ir tampa atsparus herbicidams. Ši nauja superpiktžolė tapo invazine rūšimi ir kelia didžiulę grėsmę tiek ūkininkams, tiek aplinkai. Panašiai kaip Lietuvoje paplitusi kita sunkiai išnaikinama invazinė rūšis Sosnovskio barštis, skirtumas tik toks, kad Sosnovskio barštis neatsparus „Roundup‘ui“.

6. Alternatyvų yra!

Iš esmės minėtos trys GMO veislės jokių privalumų vartotojams nesuteikia: jos nėra nei sveikesnės, nei pigesnės. Teigiama, jog jas auginantys ūkininkai gali supaprastinti žemės ūkio praktiką, tačiau iš tiesų ilgalaikėje perspektyvoje GMO sunaikina dirvožemio derlingumą ir bioįvairovę.

Efektyvios alternatyvos herbicidams egzistuoja, apie jas daug kalbėta Europos Parlamente diskutuojant dėl glifosato. Šios alternatyvos apima mechaninių, fizikinių ir biologinių priemonių derinius, dažniausiai praktikuojamus ekologinėje žemdirbystėje, pavyzdžiui, tinkama sėjomaina, neariminė žemdirbystė, mulčiavimas, įsėliai, paviršinis arimas, rotacinio purentuvo naudojimas ir terminis apdorojimas[3].

Kukurūzus nuo kukurūzinio ugniuko efektyviai apsaugo ilga ir teisinga sėjomaina – šis metodas daug efektyvesnis, nei cheminiai pesticidai[4]. Be to, patenkinamų rezultatų galima gauti naudojant natūralius insekticidus (pavyzdžiui, bakterinius preparatus, parazitinių grybų sporas, amorfinį silicio dioksidą) arba mažo pavojingumo natūralias medžiagas.

Europos Parlamento nario Bronio Ropės biuro informacija,

parengta pagal EP Žaliųjų frakcijos pranešimą

www.rope.lt

_________________

[1] Genetically modified and non-genetically modified food supply chains - Co-existence and traceability, 2013, Yves Bertheau

[2] Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, 2016, Sylvie Bonny

[3] Kaip išdėstyta laiške, kurį pasirašė 70 EP narių iš visų politinių grupių

[4] Bianchi et al, 2006, Sustainable pest regulation in agricultural landscapes: a review on landscape composition,

biodiversity and natural pest control, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

bei http://theconversation.com/as-biodiversity-declines-on-corn-farms-pest-problems-grow-45477

bei http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1634792/

 

Ansprechpartner

Telefon Brüssel
+32-2-2833110
Telefon Straßburg
+33-3-88164150

Ansprechpartner

Telefon Brüssel
+32-2-2833110
Telefon Straßburg
+33-3-88164150

Ansprechpartner

Telefon Brüssel
+32-2-2833110
Telefon Straßburg
+33-3-88164150

Ansprechpartner

Telefon Brüssel
+32-2-2833110
Telefon Straßburg
+33-3-88164150

Ansprechpartner

Telefon Brüssel
+32-2-2833110
Telefon Straßburg
+33-3-88164150

Weiterempfehlen