en | nl | fr | lt | de

6 reasons to ban GM plant cultivation in the EU

On Friday 14 October, the EU Commission will probably submit to the Standing Committee on plants, animals, food and feed three draft regulations aimed at renewal of the authorisation of cultivation in the EU of three GM maize varieties: Monsanto’s infamous maize Mon810 (resistant to the corn borer), Syngenta’s maize BT11 (producing the Bacillus thuringensis toxin against the corn borer and resistant to a group of herbicides) and Dupont’s maize TC1507 (resistant to the corn borer and to a group of herbicides). In previous years, no debate on GMO cultivation in the Standing committee has ever gathered a qualified majority in favour of a new authorisation or renewal of authorisation for cultivation of a GM plant. But last year the situation changed, as the so-called “opt-out” regulation entered into force. It allows an individual Member states to ban the cultivation of a GM plant on its territory even if it is approved at the EU level; it has been predicted (including by the biotech industry) that this would lead those Member States which are against GMO cultivation to be much more “flexible” when it comes to voting to allow cultivation at the EU level. But if these Member states refuse the cultivation of GMOs on their own soil, the very good reasons they have to do so will not suddenly disappear at their borders: therefore, they should defend the same ban at the EU level. It would be a major mistake to renew the authorisation of these GM plants. Here is why!

1 - EU citizens don’t want GMOs

The last EU barometer survey on Biotechnology shows clearly that a majority of EU citizens reject GMOs. 54% of EU citizens think GMOs are not safe for them and their family (only 30% think they are safe). This alone should be enough to ban GMOs in the EU, both from the field and food. Citizens have the right to decide what technologies are used in their own society. The difference between countries is often put forward as a good reason not to ban GMOs completely in the EU: “if some countries want GMOs, let them have them!” Except that there isn’t a single EU country with a higher percentage of citizens confident that GMOs are safe compared with those who are mistrustful. Even in Spain, where 90% of the EU’s surface area of GMO cultivation is now located, 15% more citizens want to do without GMOs than the “yes” group. It is the EU’s role to protect the environment and EU citizens’ health; the Commission and the Member States should remember that.

2 - Biotechnologies allow privatisation of Life

Trans-genesis and most modern biotechnologies allow the resultant modified plant variety to be patented. This means the GM plants cultivated in our fields, their seeds, and the resultant food or feed products are covered by patents owned by agroindustry giants such as Monsanto, Syngenta and Dupont. This allows the privatisation of life and the monopolization of nature itself by a handful of global agrochemical companies, but also the privatisation of food by private interests, a dangerous trend in terms of food sovereignty. Patents mean higher prices and further concentration of an already highly concentrated market. They also constrain further breeding and seed reproduction and particularly disadvantage small-scale seed-breeding businesses and farmers.

3 - Coexistence between GMO crops and non-GMO crops is not possible

It is essential for farmers to be able to choose not to grow GMOs. This is especially important for organic farmers (an important and growing sector in the EU), for whom GMO contamination can lead to decertification (not being able to sell their products as organic). But pollen does not stop at the border of a field (or of a country!). The EU-funded scientific Co-extra programme proved in 2009 that it was impossible to avoid gene flow from a GM plant to non-GM plants of the same species cultivated in the same geographic area[1]. This means cultivation of a GM maize in a region effectively prevents organic farmers and conventional farmers growing non GM maize in the same zone. This is both unfair and economically unsound, as the EU is benefiting from its statute of “non GMO” food and feed provider for the whole world.

4 - GMO cultivation means pesticides in our environment

The three GMOs proposed for re-authorisation all produce their own pesticide (Bt toxin) against the corn borer. So no need to spray them but all insects will still be exposed to it as it is expressed constantly within the plant, and thus spreads throughout the ecosystem. Organic farming uses the Bt toxin but it is not constantly in the environment, meaning that resistance to it does not build up. If pests are constantly exposed to Bt, especially in year-on-year monocultures common to industrial farming, then resistance to the Bt toxin will develop, leaving the GM crops useless and organic farmers without a pest control method.   Two of the GMOs concerned by the possible re-authorisation are also resistant to a group of herbicides (including glufosinate), which means they are designed to be used with one or several of these chemicals. It has been proven that cultivation of herbicide-resistant GM plants actually globally increases the use of herbicides[2]. Allowing the cultivation of these GM maize in EU fields means more chemical hazardous products in our soils, air and water in the wider scale and longer term.

5 - They are creating “superweeds by breeding with wild plants”

We have evidence of superweeds originating from GM herbicide resistant plants that have bred with their wild relatives, leading to hybrids that are also herbicide resistant, so that tougher, more dangerous pesticides are used to control them chemically. One of the key arguments for allowing the cultivation of GM maize in the EU was the absence of wild native plants able to breed with, thus limiting the risk of gene flow in the wild environment. There is now evidence that teosinte, the ancestor of cultivated maize, has been present in Spain since 2009. It is widely known that the teosinte populations might become recipients for transgenic DNA stemming from genetically engineered maize MON810, which is cultivated in Spain in some of the regions where teosinte has become a problem. Geneflow may cross to teosinte, causing it to produce Bt toxin, and confer higher fitness to the hybrids of maize and teosinte in comparison to the native teosinte plants. This is a scenario carrying major risks for farmers and the environment. For a start, this modified gene is turning teosinte into a “superweed” much more resistant than its “natural” version, and thus much more difficult for farmers to manage.

6 - There are alternatives!

These three GMO plants do not fundamentally, give any advantage to consumers: they are not healthier, nor even cheaper. The claim is that farmers growing them are able to simplify their farming practices, but GMOs actually destroy soil fertility and biodiversity in the long run. Efficient alternatives to herbicide use exist and have been described at length during the debate on the reauthorisation of glyphosate. They include combinations of mechanical, physical and biological techniques - notably used in organic farming - such as appropriate crop rotations, stale bed techniques, mulching, intercropping or nurse crops, shallow ploughing, use of rotary hoe and thermal treatment[3]. To protect maize against the corn-borer, long, appropriate rotations are the best tool, a method more efficient than chemical pesticides[4]. Natural insecticides (as the non-modified Bacillus thuringiensis for example) or low risk natural substances can also be used with satisfying results. _______________________ [1] Genetically modified and non-genetically modified food supply chains - Co-existence and traceability, 2013, Yves Bertheau [2] Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, 2016, Sylvie Bonny [3] As developed in a letter signed by 70 MEPs from all Groups [4] Bianchi et al, 2006, Sustainable pest regulation in agricultural landscapes: a review on landscape composition, biodiversity and natural pest control, also also

6 redenen om ggo’s te verbieden in Europa

Op vrijdag 14 oktober stemt waarschijnlijk het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders - een groep experten die namens de lidstaten en de Commissie besluiten voorbereiden -  over de hernieuwing van de autorisatie van drie genetisch gewijzigde maïssoorten: de welbekende MON810 van Monsanto (resistent tegen de bij ons amper voorkomende stengelboorder door het produceren van toxines), de BT11 maïs van Syngenta (die de Bacillus thuringiensis produceert, een gif tegen de stengelboorder, en resistent is voor verschillende herbiciden) en Duponts maïs TC1507 (ook resistent tegen de stengelboorder en verschillende herbiciden).

Tot voor kort was er weinig discussie over de toelating van ggo’s in dit Permanent Comité: nooit werd een gekwalificeerde meerderheid voor gevonden. Er was dus een jarenlange patstelling.  Maar vorig jaar is de situatie veranderd en kunnen lidstaten individueel kiezen voor een ‘opt out’: ze kunnen een ggo op het eigen grondgebied verbieden, ook al is die officieel door de Europese Unie toegelaten. De groenen en vele anderen waren niet voor deze hernationalisering van echt Europese materie. Want wat voorspeld werd (ook door de biotech-industrie) lijkt nu bewaarheid: lidstaten die tegen ggo’s zijn, stellen zich ‘flexibeler’ op inzake toelating op Europees niveau en stemmen voor.

Maar als lidstaten goede redenen hebben om ggo’s op hun eigen grondgebied te verbieden, zouden ze eigenlijk dat verbod ook op Europees niveau moeten verdedigen.

Het lijkt alleszins onvergeeflijk om nu voor een hernieuwde toelating van deze 3 maïssoorten te stemmen. En dit zijn de redenen waarom dat géén goed idee is:

1. Burgers willen geen ggo’s

De laatste Eurobarometer over biotechnologie is duidelijk: de meerderheid van de burgers wil geen ggo’s.

54% denkt dat ggo’s niet veilig zijn voor henzelf en hun familie (slechts 30% gelooft dat ze veilig zijn). 58% vindt ze niet veilig voor toekomstige generaties. Dat alleen zou al voldoende moeten zijn om ggo’s in Europa te verbieden, zowel in veevoeders als op het veld. Burgers hebben het recht om te beslissen welke technologieën worden gebruikt in hun samenleving.

Het verschil tussen lidstaten wordt vaak aangehaald als een goede reden om ggo’s net niet te verbieden: ‘Als sommige lidstaten ggo’s willen, laat dat dan’. Alleen, in niet 1 enkele lidstaat is het percentage burgers dat erop vertrouwt dat ggo’s veilig zijn hoger dan wie er wantrouwig tegenover staat. Zelfs in Spanje, waar 90% van de maïsteelt genetisch gewijzigd is, is de groep tegen ggo’s 15% groter dan de groep voor ggo’s.

Het is de taak van de EU om het milieu en de volksgezondheid te beschermen; de Europese Commissie en de lidstaten zouden dat in het licht van het Brexit-debacle best niet vergeten.

2. Biotechnologieën laten de privatisering van leven toe

Het gebruik van transgenese en - eigenlijk - de meeste moderne biotechnologieën, maken het mogelijk dat een bepaalde gemodificeerde resultante wordt gepatenteerd. Dat betekent dat de ggo-gewassen op onze velden, hun zaden en de daaruit voortkomende voeders of voedselproducten allemaal eigendom zijn van de agro-industriële reuzen als Monsanto, Syngenta en Dupont. De gewassen op onze akkers worden al jaren stelselmatig geprivatiseerd.

Hierdoor wordt het leven zélf geprivatiseerd en wordt de natuur gemonopoliseerd door een handvol agrochemische bedrijven. De privatisering van ons voedsel omwille van private belangen is een ronduit gevaarlijke trend voor voedselsoevereiniteit.

Patenten kunnen leiden tot hogere prijzen en verdere concentratie van een al zeer geconcentreerde markt. Ze remmen ook het verder kweken en veredelen af, de zaadvermeerdering, én ze benadelen de kleinschalige zaadproductiehuizen en boeren.

3. Co-existentie tussen ggo-velden en niet-ggo-velden is onmogelijk

Het is essentieel dat bepaalde boeren kunnen kiezen voor ggo-vrije landbouw. Zeker biologische boeren (toch een aanzienlijk groeiende sector) zijn vragende partij, aangezien contaminatie met ggo-gewassen leidt tot decertificering (ze kunnen hun producten dan niet langer als biologisch verkopen). In de VS bijvoorbeeld is dit een zeer groot probleem.

Stuifmeel stopt namelijk niet aan de grens van een veld (ook niet aan de landsgrenzen trouwens). Co-extra, een Europees wetenschappelijk programma, bewees in 2009 dat het onmogelijk is om het overwaaien van genetisch gewijzigde genen naar niet genetisch gewijzigde gewassen tegen te gaan als hetzelfde gewas in dezelfde streek geteeld wordt[1]. Dat betekent dat als genetisch gewijzigde maïs in een bepaalde streek wordt geteeld, het onmogelijk is voor biologische en conventionele boeren om ggo-vrije maïs te telen in dezelfde zone.

Dat is niet alleen oneerlijk, maar economisch ook ongezond, gezien Europa geniet van zijn wereldwijde status van leverancier van niet-ggo voedsel en voeder.

4. Ggo’s telen impliceert meer pesticiden in onze leefomgeving.

De 3 ggo’s die wachten op hernieuwing produceren elk hun eigen pesticide (Bt-toxine) tegen de stengelboorder. Geen enkele reden - in theorie -  dus om ze nog te besproeien. Maar insecten worden wel constant blootgesteld aan het gif, aangezien de plant het continu aanmaakt. Dus ook het hele ecosysteem is eraan blootgesteld.

Ook bio-boeren gebruiken eerder spaarzaam Bt toxine, alleen is dat niet continu in de leefomgeving aanwezig, waardoor resistentie zich niet ontwikkelt. Als plagen systematisch met Bt worden bestreden, wat veelal jaar in jaar uit op monoculturen in industriële landbouw het geval is, ontwikkelt zich resistentie. Hierdoor worden de genetisch gewijzigde gewassen nutteloos, maar zijn bio-boeren ook hun plaagbestrijdingsmiddel kwijt.

Twee van de voormelde gg-maïs variëteiten zijn ook resistent tegen een aantal herbiciden (waaronder glyfosaat). Ze werden dus ontwikkeld om samen met deze chemische bestrijding te kunnen worden gebruikt. Er bestaat vandaag voldoende bewijs dat de teelt van herbicide-resistente gg-planten wereldwijd leidt tot een toename van het gebruik van herbiciden[2].

Deze genetisch gewijzigde maïs toelaten in Europa, betekent op termijn ook toelaten van nog meer schadelijke chemische producten in onze bodems, in de lucht en in het water.

5. Superonkruiden krijgen de bovenhand

Het wordt steeds duidelijker dat superonkruiden afstammen van genetisch gewijzigde gewassen die herbicide-tolerant zijn gemaakt en werden ingekruist met wilde variëteiten. Deze hybriden, die ook herbicide-resistent zijn, zijn daardoor enkel onder controle te houden door nog gevaarlijkere pesticiden te gebruiken.

Een van de belangrijkste argumenten om gg-maïs toe te laten was net dat er niet met wilde variëteiten zou gekruist worden, waardoor het risico op besmetting in de natuur beperkt zou blijven.

Er duikt vandaag bewijs op dat Teosinte, de voorloper van de gecultiveerde maïs, al sinds 2009 in Spanje voorkomt. Het is algemeen bekend dat teosinte populaties ontvankelijk zijn voor transgenetisch DNA. In bepaalde regio’s in Spanje wordt de MON810 maïs op grote schaal geteeld en daar blijkt teosinte voor problemen te zorgen. De genen kunnen overgaan naar de teosinte, waardoor het zelf Bt-toxine kan produceren. Teosinte en maïs-hybriden worden hierdoor sterker dan de oorspronkelijke teosinte plant. Dit scenario houdt gigantische risico’s in voor boeren en voor het leefmilieu.

Alleen al het feit dat het gemodificeerde gen van teosinte een ‘superonkruid’ maakt dat veel resistenter is dan haar natuurlijke versie, en dus, nog moeilijker te bestrijden, is problematisch.

6. Er zijn alternatieven!

De drie genetisch gewijzigde maïssoorten bieden de consument per definitie geen enkel voordeel: ze zijn niet gezonder, ze zijn niet goedkoper. Ze zijn voor boeren zogezegd makkelijker te telen, maar ze vernietigen de bodemvruchtbaarheid en de biodiversiteit op lange termijn. De zogezegde voordelen van ggo-landbouw zijn - als ze er al zijn - eerder van korte duur. 

Er bestaan effectieve en efficiënte alternatieven (zie bijlage bij de brief) die uitvoerig zijn beschreven in het debat rond glyfosaat. Het gaat om combinaties van mechanische, fysische en biologische technieken - vooral gebruikt in de bio-landbouw - zoals vruchtwisseling, valse zaaibedden, mulchen, combinatieteelten (onder- en bovengewas), oppervlakkige grondbewerking, rolschoffelen of thermische behandeling.

Om maïs te beschermen tegen de stengelboorder, is regelmatige vruchtwisseling de beste methode, veel efficiënter dan chemische bestrijding[3]. Natuurlijke insecticiden (zoals de niet-gemodificeerde Bacillus thuringiensis bijvoorbeeld) of bestrijdingsmiddelen met een laag risico, hebben een even bevredigend resultaat. Volgens de principes van Integrated Pest Management (IPM) wordt het gebruik van dit soort middelen alleen als laatste redmiddel ingezet.

Dat is verstandig landbouwbeleid in het algemeen belang, in plaats van de ‘biotechnologische snelle technofix’, die eerder gebaseerd is op de korte termijn winsten voor agrochemische bedrijven.  


[1] Genetically modified and non-genetically modified food supply chains - Co-existence and traceability, 2013, Yves Bertheau

[2] Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, 2016, Sylvie Bonny

[3] Bianchi et al, 2006, Sustainable pest regulation in agricultural landscapes: a review on landscape composition,

biodiversity and natural pest control,




6 priežastys, kodėl Europos Sąjungoje turėtų būti uždrausta auginti GMO

Liepos 8-ąją, penktadienį, Nuolatiniam augalų, gyvūnų, maisto ir pašarų komitetui Europos Komisija pateiks tris reglamentų projektus, kuriais siekiama leisti Europos Sąjungoje auginti tris GM kukurūzų veisles: liūdnai pagarsėjusią „Monsanto“ veislę MON810, „Syngenta“ veislę  BT11  bei „Dupont“ veislę TC1507. Visos trys veislės yra transgeniniai organizmai. Į jas yra perkeltas bakterijos Bacillus thuringensis genas, kurio pagalba gaminamas visiems vabzdžiams toksiškas junginys, vadinamas BT toksinu. Modifikacija skirta kovai su kukurūzų kenkėju kukurūziniu ugniuku, kuris paplitęs Europos pietuose (Lietuvoje jo nėra). Be to, šios veislės sukurtos būti atsparios minėtų kompanijų gaminamiems herbicidams (taip pat ir glifosatui). Iki šiol ES buvo leidžiama auginti tik MON810 veislę, bet jos leidimo galiojimo laikas eina į pabaigą ir Europos Komisija siūlo jį pratęsti.

Diskusijose dėl GMO veislių auginimo Nuolatiniame komitete niekada nepavykdavo surinkti kvalifikuotosios daugumos, pritariančios naujų leidimų suteikimui ar leidimo auginti GM augalus pratęsimui. Tačiau pernai situacija pasikeitė, įsigaliojus taip vadinamam „nepriklausomos nuomonės“ (opt-out) reglamentui.  Šis reglamentas suteikia teisę pavienėms valstybėms narėms uždrausti auginti GM augalus savo teritorijoje, net jei šiuos augalus leidžiama auginti ES lygmeniu. Prognozuojama, jog šis sprendimas paskatins prieš GMO auginimą pasisakančias valstybes laikytis „lankstesnės“ pozicijos ir prireikus balsuoti už leidimą auginti GMO ES lygmeniu. To tikisi ir  biotechnologijų kompanijos.

Visgi galimybė atsisakyti savo valstybėje auginti tam tikrą GMO veislę visai nereiškia, kad ta veislė toje valstybėje neatsiras, nes GMO nežino valstybių sienų. Taigi šalims narėms, nuolat pasisakančioms prieš GMO, turėtų ir toliau rūpėti apginti savo poziciją ES lygmeniu.

Būtų didžiulė klaida suteikti leidimą auginti minėtas kukurūzų veisles. Ir tam yra šešios priežastys.

1. ES piliečiai nenori GMO

Paskutinė Eurobarometro apklausa biotechnologijų klausimu aiškiai parodė, kad didžioji dalis ES piliečių yra prieš GMO.  

54% ES piliečių mano, jog GMO nesaugu vartoti nei jiems, nei jų šeimos nariams (vos 30 proc. laiko GMO saugiais). Vien to turėtų pakakti, kad GMO būtų uždrausti ES (tiek pasėliuose, tiek ir maiste bei pašaruose). Piliečiai turi teisę nuspręsti, kokios technologijos turi būti naudojamos jų gyvenamojoje aplinkoje ir jų vartojamo maisto pramonėje.

Siūlymas visiškai neuždrausti GMO Europos Sąjungoje dažnai grindžiamas skirtumais tarp valstybių: „Jei kai kurios šalys nori GMO, leiskime jiems tai turėti!“. Tačiau nėra nei vienos ES valstybės narės, kurioje didesnė dalis piliečių tikėtų GMO saugumu. Net Ispanijoje, kur šiuo metu auginama 90% visų ES teritorijoje auginamų GMO,  pasisakančių „prieš“ GMO yra 15% daugiau, nei pasisakančių „už“.  

ES vaidmuo – tausoti aplinką ir piliečių sveikatą. Tą privalo atminti tiek Europos Komisija, tiek valstybės narės.  

2. Biotechnologijų kompanijos privatizuoja gyvybę

Genų inžinerijos bei biotechnologijų pagalba išvestas naujas augalų veisles leidžiama patentuoti. Tai reiškia, kad mūsų laukuose auginamiems GM augalams, jų sėkloms bei išaugintiems maistiniams ar pašariniams produktams taikomos autorinės teisės, priklausančios tokiems biotechnologijų gigantams, kaip „Monsanto“, „Syngenta“ ir „Dupont“.

Tai leidžia privatizuoti gyvybę ir monopolizuoti žemės ūkį saujelei pasaulinių agrocheminių kompanijų. Tokiu būdu maistas praranda suverenumą ir privatūs interesai diktuoja jo prieinamumą bei kainas.

Patentai reiškia aukštesnes kainas ir dar didesnę jau ir taip itin koncentruotos rinkos perėjimą „į vienas rankas“. Be to, patentai riboja tolimesnę sėklininkystę, naujų nepriklausomų veislių kūrimą. Tai kenkia smulkesnėms sėklų įmonėms, kurias didžiosios korporacijos stengiasi arba sužlugdyti, arba supirkti. Tuo tarpu ūkininkai praranda pasirinkimą, kokias sėklas pirkti.

3. Suderinamumas tarp GMO ir ne GMO pasėlių neįmanomas

Būtina užtikrinti ūkininkams galimybę pasirinkti neauginti GMO. Tai ypač svarbu ekologiniams ūkiams, kurie Europos Sąjungoje plečiasi. Genetinė tarša, įvykstanti dėl vėjo bei vabzdžių pernešamų žiedadulkių, taip pat dėl tyčinio ar netyčinio sėklų susimaišymo, ūkininkams kelią grėsmę netekti ekologinio ūkio sertifikato ir visam laikui prarasti galimybę savo produkciją parduoti kaip ekologišką.  

ES finansuojama mokslinė Co-extra programa 2009-aisiais patvirtino, kad toje pačioje geografinėje vietovėje auginamų tos pačios rūšies GMO ir ne GMO augalų genų susimaišymo išvengti neįmanoma[1]. Tai reiškia, jog jei regione auginami GMO kukurūzai, tame pat regione, į kurį gali pakliūti net kelios šalys, ūkininkai nebegalės auginti nei ekologiškų, nei tradicinių kukurūzų.  

Tai nesąžininga ir ekonomiškai nepagrįsta, nes ES produkcija paklausi visame pasaulyje pirmiausia dėl kokybiškos, nuo genų inžinerijos atribotos gamybos.  

4. GMO auginimas reiškia dar daugiau pesticidų mūsų aplinkoje

Visos trys aukščiau paminėtos kukurūzų rūšys pačios gamina pesticidus (insekticidą BT), paskleisdamos juos visoje ekosistemoje (dirvožemyje, vandenyje, ant kitų augalų nuodingų kukurūzų žiedadulkių pavidalu). Taigi, nors tokių kukurūzų nereikia papildomai purkšti insekticidais, siekiant apsisaugoti nuo kenkėjų, tą patį insekticidą kukurūzai patys paskleis aplinkoje ir žymiai didesne koncentracija, nes BT toksino gamyba GMO ląstelėse niekada nesustoja.

Ekologinėje žemdirbystėje BT toksinas naudojamas, nes tai biologinis (bakterinis) preparatas, tačiau nuolat jo aplinkoje niekada nebūna, todėl kenkėjai natūraliomis sąlygomis neišvysto atsparumo jam. Jei kenkėjai nuolat veikiami BT toksino, ypač auginant daugiametes monokultūras, kas dažnai praktikuojama pramoninėje žemdirbystėje, susiformuoja atsparumas BT toksinui. Dėl to tokia GM veislė tampa beprasmė, o ekologiniai ūkiai netenka galimybių kontroliuoti naujai atsiradusius „super-kenkėjus“.    

Dvi iš paminėtų GMO veislių yra atsparios ir herbicidų grupei (įskaitant gliufosinatą). Tai reiškia, kad šios veislės yra skirtos auginti kartu su šiais cheminiais preparatais. Jau seniai įrodyta, jog auginant herbicidams atsparias GM kultūras, bendras pesticidų suvartojimas pasaulyje išauga[2].

Leidus auginti šiuos GM kukurūzus ES laukuose, mūsų dirvožemyje, ore ir vandenyje atsiras daugiau kenksmingų cheminių medžiagų, kurių poveikį jusime ne tik mes, bet ir mūsų vaikai.

5. GMO pramonė sudaro prielaidas atsirasti „superpiktžolėms“

Esama mokslinių įrodymų, jog laukiniams augalams susikryžminus su herbicidams atspariomis genetiškai modifikuotomis veislėmis, atsiranda vadinamosios „superpiktžolės“, kurių taip pat neveikia herbicidai. Šių superpiktžolių kontrolei žemės ūkyje tenka naudoti dar stipresnius ir dar pavojingesnius herbicidus.

Biotechnologijų kompanijos teigia, kad ES nėra vietinių laukinių augalų, su kuriais galėtų vykti toks kryžminimasis, todėl pavojus, jog genai iš GMO pateks į laukinę gamtą, yra nedidelis.

Visgi įrodyta, kad pramoninio kukurūzo protėvis Zea mays Ispanijoje aptinkamas nuo 2009-ųjų. Plačiai žinoma, jog šio augalo populiacijos tapo transgeninio DNR recipientais iš genetiškai pakeistų kukurūzų MON810, kurie auginami kai kuriuose Ispanijos regionuose, kur laukinis kukurūzas jau pradėjo kelti problemas.  GMO genai persiduoda į laukinį kukurūzą, taip šis augalas pradeda gaminti BT toksiną ir tampa atsparus herbicidams. Ši nauja superpiktžolė tapo invazine rūšimi ir kelia didžiulę grėsmę tiek ūkininkams, tiek aplinkai. Panašiai kaip Lietuvoje paplitusi kita sunkiai išnaikinama invazinė rūšis Sosnovskio barštis, skirtumas tik toks, kad Sosnovskio barštis neatsparus „Roundup‘ui“.

6. Alternatyvų yra!

Iš esmės minėtos trys GMO veislės jokių privalumų vartotojams nesuteikia: jos nėra nei sveikesnės, nei pigesnės. Teigiama, jog jas auginantys ūkininkai gali supaprastinti žemės ūkio praktiką, tačiau iš tiesų ilgalaikėje perspektyvoje GMO sunaikina dirvožemio derlingumą ir bioįvairovę.

Efektyvios alternatyvos herbicidams egzistuoja, apie jas daug kalbėta Europos Parlamente diskutuojant dėl glifosato. Šios alternatyvos apima mechaninių, fizikinių ir biologinių priemonių derinius, dažniausiai praktikuojamus ekologinėje žemdirbystėje, pavyzdžiui, tinkama sėjomaina, neariminė žemdirbystė, mulčiavimas, įsėliai, paviršinis arimas, rotacinio purentuvo naudojimas ir terminis apdorojimas[3].

Kukurūzus nuo kukurūzinio ugniuko efektyviai apsaugo ilga ir teisinga sėjomaina – šis metodas daug efektyvesnis, nei cheminiai pesticidai[4]. Be to, patenkinamų rezultatų galima gauti naudojant natūralius insekticidus (pavyzdžiui, bakterinius preparatus, parazitinių grybų sporas, amorfinį silicio dioksidą) arba mažo pavojingumo natūralias medžiagas.

Europos Parlamento nario Bronio Ropės biuro informacija,

parengta pagal EP Žaliųjų frakcijos pranešimą


[1] Genetically modified and non-genetically modified food supply chains - Co-existence and traceability, 2013, Yves Bertheau

[2] Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, 2016, Sylvie Bonny

[3] Kaip išdėstyta laiške, kurį pasirašė 70 EP narių iš visų politinių grupių

[4] Bianchi et al, 2006, Sustainable pest regulation in agricultural landscapes: a review on landscape composition,

biodiversity and natural pest control,




Contact person

Phone Brussels
Phone Strasbourg

Contact person

Phone Brussels
Phone Strasbourg

Contact person

Phone Brussels
Phone Strasbourg

Please share