CCBY Lindsay Eyink

News


en | nl

President Juncker, be our valentine, give EU democracy back!


The Greens/EFA group is calling for reforms of the comitology system that lead to a truly transparent and democratic process. This is a great opportunity to put back decisions with potential impacts on health, human rights and/or the environment at the political level where they belong.   

Commercialising a potentially dangerous and unpopular substance in the EU is today unacceptably easy due to an un-transparent and undemocratic process called “comitology” (See our “4 easy steps to get your product on the market, whatever the human or environmental cost” for a more detailed explanation). Tomorrow, the European Commission is expected to announce a long-awaited proposal to reform this comitology process, which is used to approve or renew products, such as genetically modified imports and genetically modified seeds, as well as active substances of pesticides, so they can be sold on the internal market.

President Juncker has repeatedly criticised this undemocratic system and called for reform that would mean EU countries can no longer shy away from taking unpopular decisions by letting the European Commission take both the decision and the blame for it.

This non-transparent process, in which the names of the national experts and the details of the votes are both hidden, has regularly led to stalemates when decisions on sensitive issues (such as GMOs) need to be taken[1].

Indeed, decisions are only taken in the ‘standing committees’ if a qualified majority is reached (this means 55% of the member states representing 65% of citizens). The almost systematic abstention of some ‘big’ member states during these votes (like Germany, Italy and France), coupled with the incapacity of the Commission to convince EU countries of the merits of its draft authorizations on new GMOs, frequently leads to ‘no opinion’ conclusions.

This puts the Commission in a difficult position: either it goes ahead with the authorizations, while ignoring the clear political objections that brought about the blockage; or it rejects the approval and is vilified by industry for “not taking ‘science-based’ decisions”.

Several cases of national governments blaming “unacceptable decisions from Brussels”, which their own governments validated in these standing committees, have also contributed to the Commission’s decision to launch reforms to prevent further scapegoating.

This debate is also raising the question of the central position of experts in the EU decision-making process. Let us be clear: the question here is not to deny the importance of expertise in a legislative process, nor of science, in fact it is the polar opposite of that.

Lack of scientific rigour

We are questioning the EU system as it is precisely because of the lack of scientific rigour: the EU assessment agencies, like the European Food Safety Authority (EFSA), are basing their conclusions on non-peer-reviewed and unpublished studies that are directly provided by the industry to the regulators.

The situation is so ridiculous that four green MEPs have spent the past year trying to get access to the studies that were used by EFSA for its assessment of the herbicide glyphosate, so far without success. These opinions are then discussed by mostly anonymous national experts, whose possible ties to industry are impossible to verify. Plus, decisions are voted in camera (behind closed doors).

Even if the areas in which this system has obviously been failing are few in reality (mainly affecting pesticides and GMOs, but also other health-related issues, such as car emissions), the ‘comitology’ process is not acceptable and we welcome reform.

We are now hoping for a new system in which legislators will fulfil their responsibility to take transparent decisions, based on real, peer-reviewed science and independent expertise, as part of a global and coherent EU project. This will not be achieved through lukewarm reforms and we are calling on the Commission to take some courageous decisions in order to win back the confidence of the Europeans: taking a decision at the level of an experts committee can only be legitimate if the matter is unanimously regarded as technical, not when the decision to be taken is political.  Then it requires a truly democratic process.

Industry of course has already declared its opposition to any changes via an open letter, and has asked the Commission to withdraw its proposal, even before they were tabled. We will all know tomorrow whom Jean-Claude Juncker has chosen for a valentine this year...

 


[1] As shown by the “Report from the Commission to the European parliament and the Council on the implementation of regulation (EU) 182/2011” published in 2016 

 

Voorzitter Juncker, krijgen we voor Valentijn onze democratie terug?


De Groenen/EVA in het Europees parlement willen een herziening van de comitologie-procedure zodat besluiten transparanter en democratischer worden en gebaseerd zijn op onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Dit is een uitgelezen kans om de beslissingsmacht terug in eigen handen te nemen en te zorgen voor de bescherming van onze gezondheid, de mensenrechten en het milieu.

Het commercialiseren van een potentieel gevaarlijke en vooral ongewenste substantie is vandaag de dag in Europa heel eenvoudig via het weinig transparante en ondemocratisch beslissingsproces dat ‘comitologie’ heet. (Zie: “Breng je product op de markt in vier eenvoudige stappen” voor meer details). Vandaag komt de Europese Commissie met een lang verwacht wijzigingsvoorstel van de procedure, die producten, zoals (de invoer van) ggo’s, genetisch gewijzigde zaden of actieve substanties in gewasbeschermingsmiddelen, voor de verkoop op de interne markt kan goedkeuren.

Commissievoorzitter Juncker heeft het ondemocratische systeem zelf al diverse malen bekritiseerd en opgeroepen tot een hervorming ervan. Vandaag steken de lidstaten zich namelijk weg achter zogenaamde onpopulaire besluiten: wel door de Europese Commissie eerst zelf te laten beslissen en haar vervolgens met de vinger te wijzen voor het genomen besluit.

Dit totaal ondoorzichtige proces (namen van nationale experten en details over de stemming zijn vaak moeilijk te achterhalen) leidde al meermaals tot een patstelling in gevoelige onderwerpen zoals ggo’s of pesticiden[1].

Waarover gaat het? Een beslissing wordt alleen genomen als er een gekwalificeerde meerderheid is: 55% van de lidstaten die 65% van de Europeanen vertegenwoordigen. Door de bijna systematische onthouding van sommige ‘grotere’ lidstaten (zoals Duitsland, Italië en Frankrijk) en - daaraan gekoppeld - de incompetentie van de Europese Commissie om de lidstaten te overtuigen van de betekenis van dergelijke goedkeuringsvoorstellen, eindigen we vaak zonder een beslissing.

Dat brengt de Commissie in een moeilijke situatie: ofwel duwt het de goedkeuring door en gaat ze voorbij aan de politieke tegenstand; of ze beslist tegen de belangen van de industrie in, die hen verwijt niet ‘op wetenschappelijke basis’ te beslissen.

Dat verschillende lidstaten dit ‘onaanvaarde beslissingen van Brussel’ noemen - die hun eigen regeringen overigens ondersteund hebben in het permanent comité - is voor de Commissie een goede reden om de procedure te veranderen en niet langer met de hete aardappel te blijven zitten.

Het hele debat neemt ook de rol van de experten in het Europese besluitvormingsproces op de korrel. Voor alle duidelijkheid: het is niet het belang van expertise of wetenschap die in twijfel wordt getrokken, wel integendeel.

Gebrek aan wetenschappelijke ernst

We trekken de hele Europese besluitvorming in twijfel precies omwille van het gebrek aan wetenschappelijke ernst: evaluatie-instanties zoals het Europees Voedselveiligheidsagentschap (EFSA) baseren hun conclusies vaak op onderzoek dat niet is gepubliceerd of geen peer review kreeg en vaak rechtstreeks door de industrie is afgeleverd.

De situatie is ronduit belachelijk: vier groene parlementsleden hebben het laatste jaar gepoogd om toegang te krijgen tot de studies en documenten waarop EFSA haar besluit baseerde om de onkruidverdelger glyfosaat toe te laten, tot zover zonder succes. De adviezen worden vaak bediscussieerd door onbekende nationale experten waarvan onduidelijk is of ze banden hebben met de industrie. Bovendien worden deze besluiten achter gesloten deuren genomen.

Ook al gaat het om een beperkt aantal domeinen (meestal inzake gewasbescherming en ggo’s, maar ook andere gezondheidsgerelateerde onderwerpen zoals uitstoot van wagens), het systeem faalt, deze comitologieprocedure is onaanvaardbaar en de hervorming ervan is welkom.

We hopen nu op een nieuw systeem waarbij wetgevers verantwoorde besluiten kunnen nemen die transparant zijn en gebaseerd op echt en peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek en onafhankelijke expertise, als onderdeel van een globaal en coherent Europees project.

Dit zal niet lukken met halfslachtige voorstellen. Daarom roepen we de Commissie op om een moedige beslissing te nemen die het vertrouwen van de Europeanen waard is: besluiten die overgelaten worden aan experten in een comité kunnen enkel als het gaat om echt technische kwesties, niet als het een politieke keuze betreft. In dat geval is een democratisch proces noodzakelijk.

De industrie liet via een open brief al weten gekant te zijn tegen de hervorming en roept de Commissie op om haar voorstellen in te trekken, nog voor ze zijn kenbaar gemaakt. Straks weten we wat Juncker voor Valentijn in petto heeft...

 

[1] Zoals blijkt uit het “Report from the Commission to the European parliament and the Council on the implementation of regulation (EU) 182/2011” gepubliceerd in 2016 


Contact person

Phone Brussels
+32-2-2833110
Phone Strasbourg
+33-3-88164150
Phone Brussels
+32-2-284 29 07
Phone Strasbourg
+33-3-88 16 41 50

Contact person

Phone Brussels
+32-2-2833110
Phone Strasbourg
+33-3-88164150
Phone Brussels
+32-2-284 29 07
Phone Strasbourg
+33-3-88 16 41 50

Please share