Pesticide-Helicopter
CC0

Actualités


fr | en | es | nl

La viande, l’alimentation du bétail et l’insupportable hypocrisie de l’Union européenne en matière d’OGM

Comment les OGMs rentrent discrètement en Europe


L’ONG Mighty Earth a publié ce matin un rapport dérangeant sur les conséquences terribles pour les pays qui produisent l’alimentation de notre bétail, et tout particulièrement l’Amérique Latine, du modèle français de production de viande, de lait et d’œufs.

Ce rapport souligne le fait que la France importe environ 4 millions de tonnes de soja d’Amérique du Sud chaque année et met en lumière les terribles conditions dans lequel celui-ci est produit. Une déforestation massive, avec plus de 8 million d’hectares défrichés en 12 ans, qui a provoqué la libération de 3.024 millions de tonnes de CO2 et mis en danger des espèces rares et des écosystèmes fragiles. Selon la Banque Mondiale, l’utilisation de pesticides, et notamment de glyphosate, a augmenté de 1000 % en 20 ans en raison de la culture de soja génétiquement modifié, polluant les eaux, le sol et l’air et empoisonnant les hommes. Le taux de décès attribués au cancer en Argentine est de 19%, et il est tout particulièrement élevé dans les zones de culture du soja OGM.

Ce tableau consternant est la conséquence directe d’une contradiction majeure de la politique européenne en matière d’OGM, et d’une grande hypocrisie. Cette contradiction est largement invisible des citoyens européens, puisqu’elle n’impacte pas l’étiquetage des produits alimentaires et ne provoque pas de fauchage dans les champs par les activistes qui se battent depuis 30 ans contre les OGM. Pour la déceler, il faut s’intéresser aux plus de 70 OGM qui ont été autorisés à être importés dans l’UE pour une utilisation en alimentation humaine ou animale.

 

 

Une variété de soja... et deux herbicides

Prenons l’exemple d’une variété de soja commercialisée par la multinationale américaine Dow Agriscience (désormais Corteva Agriscience). Ce soja répondant au doux nom de “DAS68416-4” a été modifié génétiquement afin de tolérer deux herbicides : le glufosinate d’ammonium et le 2,4D.

Ces herbicides ont, comme tous les herbicides, un impact négatif sur l’environnement et sur la biodiversité. C’est d’autant plus le cas qu’ils sont utilisés avec des variétés qui leurs sont tolérantes, incitant ainsi les producteurs à en utiliser beaucoup plus.[1] Et c’est sans même considérer les effets combinés sur l’environnement de ces deux produits utilisés simultanément, qui sont largement inconnus.

Ajoutons que ces deux herbicides sont suspectés d’avoir des effets nocifs sur la santé. Dans une évaluation datant de 2005, l’Autorité Européenne de de sécurité des aliments (EFSA) conclue à un effet reprotoxique du glufosinate: ce produit est pour cette raison en voie d’interdiction dans l’Union européenne. Quant au 2,4D, il possède un métabolite (le 2,4-DCP) qui peut avoir des effets négatifs sur le métabolisme et des effets génotoxiques. Il est de plus, comme le 2,4D lui-même, classé comme possible carcinogène par le CIRC, l’agence de l’ONU chargée de la recherche sur le cancer.

 

Empoisonnons-nous le reste du monde pour nourrir nos animaux de ferme ?

Il est clair à la lumière de ces informations que jamais ce soja OGM ne pourrait être autorisé à la culture dans l’Union européenne - les citoyens s’y opposeraient et une majorité d’États membres voteraient contre un tel projet (comme cela a été récemment le cas pour le maïs OGM Mon 810). Et pourtant, le soja DAS68416-4 a été autorisé à être importé dans l’UE, comme de nombreuses autres variétés d’OGM toxiques et dangereuses pour l’environnement avant lui. Lors de ces trois dernières années, 18 nouveaux OGM ont été rajoutés à cette liste !

Si leur utilisation dans l’alimentation humaine reste extrêmement marginale, en raison du rejet clair des citoyens européens, ces OGM vont inonder les mangeoires de nos vaches, cochons et volailles, dont les produits (viande, lait, œufs), ne porteront pas d’étiquetage OGM. L’UE ne semble pas se soucier du fait que l’alimentation de nos élevages se fasse au prix de la destruction de l’environnement d’autres pays, et de la santé de leurs agriculteurs.

Au cours des 36 derniers mois, le Parlement européen a voté 23 objections contre ces autorisations d’OGM proposées par la Commission européenne, et en votera bientôt une nouvelle, contre une betterave sucrière modifiée génétiquement. Malgré l’absence de soutien politique de la part des États membres ou du Parlement, un processus de décision opaque et peu démocratique permet à la Commission européenne de décider seule de ces autorisations.

 

Il est temps de changer de modèle !

Pourtant, des solutions existent. Il semble tout d’abord indispensable de relocaliser la production de protéines végétales dans l’Union Européenne, en introduisant par exemple des légumineuses dans les rotations, et en se reposant plus sur le pâturage. Ces objectifs sont repris dans un rapport que le Parlement européen devrait voter en avril[2]. Développer la production européenne de protéagineux permettrait de résoudre une grande partie des problèmes soulevés par le rapport de Mighty Earth, de diminuer drastiquement notre empreinte climatique, et de développer enfin un marché de l’alimentation du bétail plus durable et plus rémunérateur pour les agriculteurs.

Il est aussi grand temps de permettre aux consommateurs d’avoir un impact sur cette question en leur donnant le choix. Un étiquetage des produits (viande, lait, œufs) issus d’animaux ayant consommé des OGM - demande historique des Verts/ALE - permettrait de priver rideau de fumée derrière lequel se cachent certains États membres, qui interdisent les OGM dans leurs champs mais les autorisent à l’importation.

Mais surtout, il nous faut repenser notre modèle d’élevage : l’agriculture industrielle est nocive pour l’environnement et la société, et ne permet pas de rémunérer correctement les agriculteurs européens. Elle sert uniquement les multinationales de l’agrochimie et le commerce international de commodités. La nouvelle politique agricole commune doit, enfin, soutenir des systèmes agricoles respectueux des citoyens et des agriculteurs.  

 

 

[1] La tolérance du soja permet aux agriculteurs de continuer à utiliser ces herbicides durant toute la période de croissance du soja.

[2] Stratégie européenne pour la promotion des cultures protéagineuses – Encourager la production de protéagineuses et de légumineuses dans le secteur agricole européen

Carne, alimentos para animales y la hipocresía insoportable de la UE sobre los OMG


La ONG Mighty Earth ha publicado esta mañana un exhaustivo informe sobre las nefastas consecuencias del actual sistema de producción de carne, leche y huevos de la UE en países, especialmente en América Latina, que producen alimentos para los animales de granja.

 

El informe explica que la UE importa 27,8 millones de toneladas de soja de América del Sur cada año y destaca las terribles condiciones en que se produce. La deforestación masiva para hacer espacio para los cultivos de soja - más de 8 millones de hectáreas en los últimos 12 años - liberó el equivalente a 3.024 millones de toneladas métricas de CO2 y puso en peligro especies raras y ecosistemas frágiles.

 

Según el Banco Mundial, el uso de agroquímicos, especialmente glifosato, aumentó en un 1000% en 20 años debido al cultivo de soja transgénica; lo que ha conllevado contaminación en el agua, aire y suelo, y ha provocado efectos desastrosos en la salud de las poblaciones locales. En concreto, un 19% de las muertes en Argentina son causadas por cáncer, que se concentran de una manera desproporcionada en las zonas de cultivo de soja.

 

Esta terrible realidad es causa directa de una enorme e hipócrita contradicción en las políticas de la UE sobre los OGM. Esto es en gran parte invisible para los ciudadanos de la UE, ya que no afecta al etiquetado de los alimentos, y no tiene detrás a ningún activista implicado en el campo de los transgénicos. Para darse cuenta de ello, el ciudadano tendría que investigar sobre los más de 70 cultivos transgénicos que pueden entrar en la UE como alimento para animales de granja.

 

Una variedad de soja ... y dos herbicidas peligrosos


Tomemos el ejemplo de una variedad de soja vendida por la multinacional estadounidense Dow AgroSciences. Esta soja, poéticamente llamada "DAS68416-4", ha sido genéticamente modificada para tolerar el uso de dos herbicidas: glufosinato de amonio y 2,4D.


Estos, como todos los herbicidas, tienen un efecto negativo en el medio ambiente y la biodiversidad. En este es aún más, ya que se utilizan para variedades de plantas que se han hecho tolerantes a ellos. De hecho, se ha demostrado que, al no poner en riesgo su propio cultivo[1], los agricultores usan mayores cantidades de estos productos. Por no mencionar los posibles efectos combinados de glufosinato y 2,4 D en el medio ambiente.


Además, se sospecha que los herbicidas en cuestión tienen un impacto negativo en la salud. La Autoridad Europea de Seguridad Alimentaria, en un control en 2005, destacó que el glufosinato muestra toxicidad reproductiva, por eso este producto se está dejando de utilizar en campos de cultivo europeos. El 2,4 D tiene un metabolito (2,4-DCP) que puede causar efectos metabólicos y genotóxicos negativos, y que, como el propio 2,4-D, está catalogado como “posible carcinógeno basado en evidencias negativas en humanos y evidencias limitada en animales de laboratorio” según la agencia internacional de investigación de cáncer de la OMS (IARC).

 

 

¿Estamos envenenando al resto del mundo para alimentar a nuestros animales de granja?


A la luz de esta información, está muy claro que nunca estaría permitido cultivar esta soja en la UE, pues habría protestas de la sociedad civil y la mayoría de los Estados miembros rechazaría su cultivo dentro de su territorio (como ocurre actualmente con el maíz Mon810).

 

Sin embargo, se permite la entrada de la soja DAS68416-4 a la UE a través de importaciones, al igual que numerosas variedades OGM tóxicas y perjudiciales para el medio ambiente. ¡Solo en los últimos 3 años, 18 nuevos cultivos transgénicos han sido autorizados para entrar al mercado de la UE!


Su uso en alimentos es extremadamente anecdótico, ya que los ciudadanos de la UE han demostrado un arraigado rechazo a los OMG, aunque estos se cuelen en los pesebres de nuestras vacas, cerdos y aves de corral cuyos productos (carne, huevos, leche) no serán etiquetados como derivados de un transgénico. La UE parece sentirse cómoda con el hecho de que otros países puedan estar destruyendo el medio ambiente y envenenando a sus propios agricultores y población rural, con tal de poder mantener este insostenible sistema de producción animal.


En los últimos 36 meses, el Parlamento Europeo se ha opuesto 23 veces a estas autorizaciones de importación y volverá a votar pronto sobre la remolacha azucarera transgénica. Además de la falta de apoyo político del Parlamento Europeo o de los Estados miembros, el proceso de toma de decisiones ha sido antidemocrático y opaco (vea nuestro artículo sobre este tema), lo que significa que la decisión suele estar en manos de la Comisión Europea.



¡Es hora de cambiar el modelo!


Afortunadamente, hay soluciones para esta inaceptable situación. Para empezar, tenemos que reubicar la producción de cultivos proteínicos de bosques o sabanas ex-tropicales, e impulsar la producción de cultivos proteicos regionales y en la UE; introduciendo plantas leguminosas a las rotaciones de cultivos y aprovechando mejor la alimentación del ganado basada en pastos.

 

Estos son algunos de los objetivos de un informe que pronto se votará en el Parlamento Europeo. Al desarrollar la producción[2] de proteaginosas no modificadas genéticamente, resolveremos muchos de los problemas delineados en el informe de Mighty Earth y reduciremos significativamente nuestro impacto negativo sobre el cambio climático, al tiempo que promoveremos una alimentación animal con producción local, que no sea ambiental ni socialmente destructiva.


También es el momento de permitir que sean los consumidores quienes puedan hacer una elección en este sentido, mediante el etiquetado final en la lecha, la carne y los huevos procedentes de animales alimentados con transgénicos. La implementación de esta acertada propuesta de Los Verdes / ALE eliminaría la cortina de humo utilizada por algunos Estados miembros para aprobar las importaciones de OGM en la UE, mientras niegan que se pueda cultivar en su propio territorio.


Finalmente, tenemos que repensar nuestro modelo de ganadería: la cría de animales industriales es destructiva para el medio ambiente y ciertas poblaciones, y no está remunerada para los agricultores europeos. Solo sirve al interés de la industria agroquímica y el comercio intercontinental de productos básicos. La nueva política agrícola común tiene que respaldar los sistemas al servicio de los ciudadanos, incluidos los consumidores y los agricultores.

 

 

[1] Estos herbicidas se pueden utilizar durante todo el cultivo y no solo al principio gracias a la tolerancia introducida a través de la modificación genética.

[2] Estrategia europea para la promoción de cultivos proteínicos - Fomento de la producción de proteínas y leguminosas en el sector agrícola europeo

Het échte schandaal over vlees

Hoe GM-soja massaal de EU binnenkomt en via dierlijke producten op uw bord


Sinds enkele weken is er in ons land (en ook in andere Europese landen) veel onrust over de praktijken van vleesbedrijf Veviba. Zonder de feiten die hier opdoken ook maar een grammetje te willen bagatelliseren, is er helaas één aspect van de vleesindustrie dat een veel groter en een veel destructiever schandaal vormt. De NGO Mighty Earth publiceerde (samen met FERN en Rainforest Foundation Norway) begin deze week een straf onderzoeksrapport over de ernstige consequenties van de productie van vlees, melk en eieren in de EU. Consequenties vooral voor die in die Latijns-Amerikaanse landen die het veevoeder voor die dieren uit de Europese (én Chinese) bio-industrie produceren.  

Het rapport laat zien dat de EU jaarlijks 46.8 miljoen ton soja uit met name Latijns-Amerika importeert. Het laat bovenal zie onder welke verschrikkelijke omstandigheden deze soja wordt geproduceerd in landen als Argentinië en Paraguay.  Voor de teelt hiervan worden enorme stukken bos gekapt of plat gebrand – meer dan 8 miljoen hectare in de afgelopen 12 jaar  - waardoor het equivalent van 3 miljoen ton  CO2 in de atmosfeer kwam en allerlei zeldzame dier en planten soorten nog sterker in hun voorbestaan worden bedreigd.  Volgens de Wereldbank nam het gebruik van agrochemische middelen (vooral glyphosaat)  door de teelt van genetisch gemanipuleerde soja, toe met een factor 1000 in de laaste 20 jaar. Dit resulteerde in de vervuiling van water, lucht en bodem én had een desastreuze uitwerking op de gezondheid van locale bevolkingsgroepen. Een onthutsende  19 % van alle sterfgevallen in Argentinië wordt veroorzaakt door kanker, waarvan opvallend veel in die regio’s waar soja wordt verbouwd.  

Het is behalve de bittere nasmaak van onze collectieve honger naar goedkoop vlees. Maar het is ook een uiting van de bijzonder hypocriete Europse politieke ten aanzien van genetisch gemanipuleerde gewassen. Voor de meeste consumenten is de hypocrisie allicht niet zichtbaar omdat er geen labelling van toespassing is op de producten van dieren die gevoederd worden met overzeese GM soja. Het is anders dan met GGo’s die op Europese bodem geteeld worden, tot nog toe beperkt tot slechts één GM-mais en erg beperkt wat betreft oppervakte. Je moet om te weten wat er aan de hand is met de import van GGO’s  echt onderzoeken hoe het zit met de nu al ruim 70 GGo’s die de EU heeft toegelaten voor verwerking en gebruik voor vooral diervoeder in de EU.  De Europeanen willen terecht geen GGO-landbouw op eigen bodem, maar vinden het wél normal dat er tonnen en tonnen GGO’s elders worden verbouwd voor een weinig duurzame Europese vleesindustrie.   

Met één aspect van het nieuwe rapport ben ik het overigens niet eens en dat is dat men stelt dat men er in is geslaagd om de ontbossing in de Braziliaanse Amazone tegen te gaan, ook al wordt ook daar nog steeds massaal veel soja verbouwd. Dat is een vaak herhaald verhaal dat helaas niet klopt. Uit een recent rapport dat ik liet maken blijkt het tegendeel.  Zie : https://www.bartstaes.be/nl-BE/artikel/dossier/ontbossing-in-het-amazonegebied-in-brazilie/26855

 

Een sojaboon en twee gevaarlijke herbiciden

Neem het voorbeeld van de sojaboon van het Amerikaanse agrochemisch bedrijf Dow AgroSciences. Deze sojaboon met de “poetische” naam “DAS68416-4”,  werd genetisch gemanipuleerd om overeind te blijven bij besproeïng met twee krachtige herbiciden: glufosinate-ammonium en 2,4D.

Deze  twee herbiciden hebben, zoals de meeste herbiciden, een desastreus effect op het leefmilieu en biodiversiteit. En dan vooral als ze worden gebruikt in een context van GGO-landbouw omdat aangetoond is dat boeren al shun gewassen[1] ertgen bestand zijn, ze hogere doses van de herbiciden gebruiken. En dan spreken we nog niet over de toxische cocktail-effecten van het het gecombineerd gebruik van  glufosinaat en 2,4 D.

Aan deze twee specifieke herbiciden schrijft men negatieve impacten voor de volksgezondheid toe. In een evaluatie uit 2005, benadrukte de Europese voedsel Veiligheids Agentschap (EFSA) dat glufosinaat toxische effecten heeft op de voortplanting. Het middel wordt daarom uitgefaseerd van Europese markt. De andere herbicide 2,4 D heeft een eindprouct of metaboliet (2,4-DCP) dat schadelijke genotoxische effecten kan veroorzaken en dat net als  2,4-D zelf, op een lijst staat “als een mogelijk kankerverwekkend middel gebaseerd op onvoldoende bewijs voor mensen en beperkt bewijs uit experimenten op dieren” zoals vastgesteld door het internationaal kankeronderzoeksinstituut IARC van de WHO (IARC kwam met betrekking tot glyfosaat tot dezelfde conclusie in 2015: beperkt bewijs voor mensen en voldoende voor dieren)    

 

Moeten we mensen in andere landen vergiftigen om onze dieren te voeden?

Vertrekkende vanuit deze kennis en wetenschap is het zonneklaar dat deze sojaboon nooit toegelaten zou worden voor teelt op Europese bodem. Veel lidstaten zouden het simpelweg verbiden, zoals ze nu ook doen voor de teelt van de Monsanto mais Mon810.  Maar sojaboon DAS68416-4  mag dus wél in grote hoeveelheden naar de EU worden geëxporteerd, net als vele andere vergelijkbare GM-soja en andere gewassen. GEdurende de laatste drie jaar alleen, werden  18 nieuwe GM-gewassen toegelaten tot de Europese eengemaakte markt!

Gedurende de laatste 36 maanden diende ik namens de Groene fractie  liefst  23 bezwaarschriften   in tegen deze importvergunningen, die stuk voor stuk met bijna tweederde meerderheid van het Europees parlement werden goedgekeurd.  Binnenkort stemmen we wer over de goedkeuring van een genetisch gemanipuleerde suikerbiet. Ondanks het gebrek aan steun vanuit de meerderheid van de Europese volksvertegenwoordiging en lidstaten, het ondemocratische en weinig transparante besluitvormingsproces (zie hier voor meer uitleg over dat aspect) lijkt de Commissie-Juncker te menen dat ze die enorme import van GGO’s  gewoon door onze strot kunnen duwen.

Deze stroom van geïmporteerde GGO’s wordt – in principe – niet gebruikt voor verwerking in producten voor menselijke consumptive, maar wordt gegeten door onze koeiein , kippen en varkens. En toch worden de producten hiervan niet gelabeld als GGO-product.  Blijkbaar vinden Europese beleidsmakers en zakenlui uit de vleesindustrie het wel verdedigbaar dat andere landen in naam van de exportcijfers hun leefmilieu, boeren en locale bevolking vergiftigen, opdat wij goedkoop mogelijk vlees  kunnen produceren.  

 

Tijd voor een nieuw landbouw en voedsel model

Gelukkig zijn er oplossingen voor dit mega-probleem. Om te beginnen moeten we er voor zorgen dat de productie van eiwithoudende gewassen voor onze dieren niet meer afkomstig is van tropisch regenwoud of savanne, maar van Europese bodem.  Er bestaan plannen en toezeggingen van Europese landen om hier ook aan te gaan werken. Het komt neer op het steunen en stimuleren om te doen aan gewasrotatie en dus regelmatig eiwithoudende gewassen te telen als afwisseling op hun gewone teelten é nom vee vaker te laten grazen. Zal dat leiden tot meer en goedkoop vlees? Nee, en dat is juist de bedoeling, vlees moet een kwaliteitsvol, luxeproduct worden dat niet langer gigantische schade aanricht.  Enkele Europese doelstellingen staan in  een rapport (“European strategy for the promotion of protein crops - Encouraging the production of protein and leguminous plants in the European agriculture) sector”) dat binnenkort in het EP gestemd zal worden. Door een productie van Europese eiwithoudende gewassen (niet ggo) op poten te zetten zouden we veel van de problemen in Latijns-America kunnen oplossen én een positieve bijdrage aan het klimaatbeleid leveren. Bovendien zouden we boeren in de EU een boost kunnen geven door een Europese markt voor duurzaam diervoeder te creëeren.

Het zou goed zijn voor consumenten die eindelijk een echt keuze zouden krijgen – het aanbod biovlees is momenteel bog erg beperkt – door melk, eieren en vlees te kunnen kopen dat gegarandeerd GGO-vrij is.

Tot slot blijkt uit dit alles dat we echt ons industrieel landbouwproces moeten herdenken. Het zit in een letterlijk doodlopend straatje, gezien de destructieve effecten op ecocystemen en gezien de negative social-econ,omische effecten voor boeren.  Dit model steunt alleen maar een puissant rijke en geconcentreerde agrochemisch complex en de internatonale handel van grondstoffenbaronnen als Cargill. Dat ongezonde clubje verwerft met verschillende fusies alleen maar méér macht

In het licht van de op handen zijnde hervorming van het Europees landbouwbeleid lanceerde ik daarom ook een reeks gesprekken met boeren om hen te vragen naar hun inzichten en opinies over wat er moet gebeuren en hoe.  Beluister die podcast hier: https://bartstaes.be/nl-BE/content/podcasts


Personne de contact

Téléphone Bruxelles
+32-2-2833110
Téléphone Strasbourg
+33-3-88164150

Personne de contact

Téléphone Bruxelles
+32-2-2833110
Téléphone Strasbourg
+33-3-88164150

Député(e)s responsables

Merci de partager